នៅពេលយើងអានអត្ថបទផ្សេងៗដូចជា រឿងព្រេង ប្រលោមលោក កំណាព្យ ជាដើម...យើងឃើញអត្ថបទខ្លះ អ្នកនិពន្ធពណ៌នា វត្ថុ សត្វ ធម្មជាតិ ឱ្យមានសកម្មភាពចេះនិយាយ ចេះខឹង យោះសោក ដូចមនុស្សដែរ។ ការធ្វើបែប នេះហៅថា «បុគ្គលិកកម្ម» ។
បុគ្គលិកកម្ម ជាវិធីដែលអ្នកនិពន្ធផ្តល់លក្ខណៈមនុស្សឱ្យដល់សត្វ វត្ថុ រុក្ខធម្មជាតិទាំងឡាយ ដើម្បីឱ្យស្នាដៃរបស់ខ្លួនកាន់តែ មានភាពរស់រវើក។ លក្ខណៈរបស់មនុស្សមានដូចជា៖ ភ័យព្រួយ សប្បាយ ខ្លាច ក្រៀមក្រំ យំ...។ ជាទូទៅសត្វ រុក្ខជាតិ ធម្មជាតិមិនអាចសកម្មភាពមានដូចមនុស្សទេ ប៉ុន្តែអ្នកនិពន្ធបានផ្តល់លក្ខណៈរបស់មនុស្សឱ្យទៅពួកគេ ដើម្បីឱ្យកាន់តែមានការចាប់អារម្មណ៍។
កំណាព្យ(បទកាកគតិ)
អកទោចទួញយំ តាមដងព្រៃភ្នំ ឃើញភាពទារុណ
មនុស្សស្លាប់គរច្រើន កើនហួសបូកគុណ រុយមូសញាក់គ្រុន
ខ្លាចខ្មោចមនុស្សលង។
មនុស្សធម៌បង់បាត់ ខ្លួនមនុស្សចិត្តសត្វ លែងស្គាល់ប្អូនបង
ជាតិជាមួយគ្នា ប្រហារចាប់ចង ចិត្តពាលយង់ឃ្នង
ហោហ៍បាំងជុំជិត។
