បទភុជង្គលីលា គឺជាកំណាព្យមួយប្រភេទដែលបុព្វបុរសអ្នកនិពន្ធខ្មែរយើងបានបង្កើតឡើងសម្រាប់រៀបរាប់ពីដំណើរចរលីលា រៀបរាប់ពីព្រៃព្រឹក្សា ឬសរសើរពីសម្រស់ធម្មជាតិរៀបរាប់ដំណើរកិច្ចការនានាជាដើម។
ធ្វើការផងណាប្រើខំ ទោះត្បាញចាក់ដំ នាងខំឱ្យហើយ។
កុំទុកទៅមុខទៀតឡើយ ចាំថាបង្ហើយ កម្រណាស់ណា។
ទោះធ្វើហូលគោមព្រែផ្កា ដាក់ត្បាញហើយណា បានស្រេចសឹមធ្វើ។
ធ្វើឱ្យកើតកេរ្តិ៍ប្រសើរ ហើយកុំឱ្យដើរ លេងផ្ទះគេណា។
ឱ្យស្ងួនខ្លឹមខ្លួនរក្សា នាងខំធ្វើការ ទាន់ខ្លួនក្រមុំ។
មានប្តីបានអ្វីជាខំ រវល់កូនយំ កម្រចេះឆ្លៀត។
ព្រួយចិត្តគំនិតចង្អៀត មួយហើយមួយទៀត យំទាតែឆី។
រឹងព្រួយទាំងមួយទាំងពីរ រកបានឱ្យស៊ី ទើបវាបាត់មាត់។
ទោះកាន់ការអ្វីឱ្យស្ទាត់ ហូលគោមគាតកាត់ អន្ទងត្បាញទៅ។
កុំទុកក្នុងស្រុកស្មូញនៅ ក្រែងដល់យូរទៅ ខាតខូចអសារ។
ហៃកូនស្រីស្ងួនមាតា ចូរចាំរក្សា កុំភ្លេចស្មារតី ។
(ដកស្រង់ពីច្បាប់ស្រីរបស់បណ្ឌិត ម៉ឺន មៃ )
បទភុជង្គលីលា មានចំណាប់ចួនដូចខាងក្រោម៖
- ព្យាង្គទី៦ នៃឃ្លាទី១ ចួននឹងព្យាង្គទី៤
នៃឃ្លាទី២
- ព្យាង្គទី៤ នៃឃ្លាទី៣
ក្នុងវគ្គទី១ ចួននឹងព្យាង្គទី៦ នៃឃ្លាទី១ ក្នុងវគ្គទី២
- ព្យាង្គទី៤ នៃឃ្លាទី២
ក្នុងវគ្គទី២។
*គំនូសតាង
*បទន្ទោលកាក
ថ្លែងដោយទំនង ដំណើរត្រីផងយាត្រា
ពើនឹងជុចណា ត្រីស្រែកថាវ៉ើយចៀសចេញ។
ជុចថាអះអើ បុណ្យអ្នកនេះតើម្តេចមិញ
ក៏មកប្រើអញ ចៀសចេញឱ្យអ្នកជាល្បែង។
ត្រីថាបើច្នោះ ចៀសចេញឱ្យអ្នកជាល្បែង
ឱ្យយល់ជាក់ស្តែង ត្បិតឯងមកនៅរាំងផ្លូវ។
