មេរៀនទី៩ (សង្ខេបមេរៀន) វេយ្យាករណ៍៖ អំពីល្បះផ្សំ

ល្បះមានទម្រង់ដូចជា ល្បះទោល ល្បះផ្សំ និងល្បះក្រង។

❶. ល្បះទោល
ល្បះទោល គឺជាល្បះដែលសម្តែងគំនិតតែមួយច្បាស់លាស់ ពេញលេញ ហើយយ៉ាងហោចណាស់វា ក៏មានប្រធានមួយ និងកិរិយាមួយដែរ ។
* ល្បះទោលមានទម្រង់សំខាន់ៗ
- កន១ + កិ ។
- កន១ + កិ + កន២ ។
- កន១ + កិ + កមធ ។
- កន១ + កិ + កន២ + កមធ ។

*គំនូសតាងល្បះទោលជាមែកធាង

❷. ល្បះផ្សំ

ល្បះផ្សំ គឺជាល្បះដែលកើតឡើងពីការពង្រីកល្បះទោលដែលមានធាតុសំណង់ណាមួយនៃល្បះជា
ឃ្លា ឬជាល្បះសម្រាប់ពង្រីកល្បះដើម។ ឃ្លារណប អាចជាឃ្លានាម ឃ្លាគុណនាម ឃ្លាទេសកាល។
* ល្បះផ្សំបែបទី១
គំនូសតាងជាមែកធាង

- គំនូសតាងជាប្រអប់

*ល្បះផ្សំបែបទី២
គំនូសតាងជាមែកធាង

- គំនូសតាងជាប្រអប់

*ល្បះផ្សំបែបទី៣
គំនូសតាងជាមែកធាង

- គំនូសតាងជាប្រអប់