មេរៀនទី១ (សង្ខេបមេរៀន) វេយ្យាករណ៍៖ ការសម្គាល់សំណេរពាក្យបាលីសំស្រ្កឹត

       ប្រទេសយើងទទួលឥទ្ធិពលសាសនាធំៗ គឺព្រហ្មញ្ញសាសនា និងព្រះពុទ្ធសាសនា តាមរយៈឥទ្ធិពលនេះពាក្យខ្មែរយើងមួយចំនួនក៏មានប្រភពពីបាលីសំស្រ្កឹតដែរ ហើយបានធ្វើខ្មែរនីយកម្ម ដើម្បីបំពេញតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាប្រចាំថ្ងៃ។

គេអាចសម្គាល់ពាក្យខ្ចីពីបាលីសំស្រ្កឹតដោយសង្កេតលក្ខណៈសំណេរដូចតទៅ៖

· មិនប្រើបន្តក់“ ់ ” ឧទាហរណ៍៖ ជន កល កុសល កុហក ពល...។
· មិនប្រើលេខទោល “ ៗ ” ឧទាហរណ៍៖ នានា
· ប្រើសំយោគសញ្ញា(ផាត់លើ)“ ័ ” ឧទាហរណ៍៖ អត្ថន័យ វិស័យ ទ័ព បរិស័ទ សម្ព័ន្ធ...។
· ប្រើសញ្ញារបាទ(៌)  ឧទាហរណ៍៖ ពណ៌ មាគ៌ា វប្បធម៌ អរិយធម៌ ទុគត៌ បូព៌ា មត៌ក... ។
· ប្រើសញ្ញាទណ្ឌឃាត“ ៍” ឧទាហរណ៍៖ ប្រយោជន៍ បដិវត្តន៍ គមនាគមន៍ ទូរទស្សន៍...។
· ប្រើព្យញ្ជនៈប្រកប“គ ជ ទ ព ភ” ឧទាហរណ៍៖ បរិភោគ ពូជ ភេទ ប្រភព លាភ  ប្រមាទ...។
· ប្រើព្យញ្ជនៈប្រកប“ក ខ ថ ធ” ឧទាហរណ៍៖ នាយក ពិសាខ ឱសថ បដិសេធ... ។
· ប្រើព្យញ្ជនៈប្រកប“ដ ឌ” ឧទាហរណ៍៖ ប្រាកដ មាឌ...។
· ប្រើព្យញ្ជនៈប្រកប“ណ” ឧទាហរណ៍៖ បុរាណ ប្រាសាទ គុណ កល្យាណ...។ 
· ប្រើយុគលពិន្ទុ“ៈ ” នៅខាងចុងព្យញ្ជនៈប្រកប។ ឧទាហរណ៍៖ អវយវៈ សិល្បៈ វីរៈ សច្ចៈ...។
· ប្រើព្យញ្ជនៈប្រកបមានស្រៈ ិ (នៅខាងលើព្យញ្ជនៈប្រកប) ឧទាហរណ៍៖ វិបត្តិ មាតុភូមិ...។
· ប្រើជើងព្យញ្ជនៈពីក្រោមតួប្រកប។ ឧទាហរណ៍៖ បិណ្ឌ បុណ្យ ខេត្ត ចិត្ត មនុស្ស...។

 សំណូរខុសពីសំណេរ៖

· ស្រៈ    ិ       អានថាស្រៈ     ិ       ឧទាហរណ៍៖  បិតា [បីដា]
· ស្រៈ    ិ       អានថាស្រៈ     េ      ឧទាហរណ៍៖  មិគសិរ [មិ-គ-សេ]...។
· ស្រៈ    េ      អានថាស្រៈ     ែ      ឧទាហរណ៍៖  ខេត្ត [ខែត] កេណ្ឌ [កែន]...។