ជំពូកទី២ វប្បធម៌សន្តិភាព
មេរៀនទី៧ ភាពជាបព្វជិតក្នុងសាសនាអុីស្លាម

ពាក្យអ៊ីស្លាម ក្នុងភាសាអារ៉ាប់មានន័យថា ការគោរព ការស្លូតបូត ការទទួលស្ដាប់បង្គាប់ ការឱនលំទោន ការចាកផុតពីគ្រោះទាំងឡាយ ។ សាសនាអ៊ីស្លាមត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ជនជាតិអារ៉ាប់ម្នាក់ឈ្មោះ មហាម័ត នៅទីក្រុងឡាម៉ិចក្នុង ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត នៅឆ្នាំ៦២២ នៃគ្រិស្តសករាជ ។ សាសនានេះ ជាសាសនាឯកទេវនិយម ដែលគោរពព្រះមួយអង្គគត់ គឺព្រះអល់ឡោះ និងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយលទ្ធិសាសនាដោយមហាម័ត ។ សាសនិកអ៊ីស្លាមជឿថា មហាម័ត ជាទេវទូតរបស់ ព្រះអល់ឡោះ និងបានទទួលព្រះគម្ពីរកូអានពីព្រះជាម្ចាស់ ។
១. អត្ថិភាពសាសនាអ៊ីស្លាមនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ

សាសនាអ៊ីស្លាមបានចាប់បដិសន្ធិក្នុងសង្គមខ្មែរតាំងពីសតវត្សទី១៥មកម្ល៉េះដោយសារ ៖
ដាយវៀត ចូលមកកាន់កាប់និងតាំងទីលំនៅលើទឹកដីចាមហើយបានសម្លាប់ និងបណ្ដេញប្រជាជនចាមឱ្យចាកចោលមាតុភូមិរបស់ខ្លួន ។
អ្នកជំនួញជនជាតិជ្វា ធ្វើដំណើរមកពីកោះជ្វាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ពួកឈ្មួញទាំងនោះសុទ្ធតែជាបុរសដែលធ្វើដំណើរតាមសមុទ្ររួចក៏បានរៀបការជាមួយនឹងស្ត្រីខ្មែរ ដែលរស់នៅលើទឹកដីខ្មែរ កើតបានជាកូនពូនជាចៅតរៀងមក ហើយក៏បាននាំយកសាសនាអ៊ីស្លាមមកជាមួយផង ។
២. ការបួសនិងអត្ថន័យនៃការបួស
២.១. ការបួស
សាសនិកអ៊ីស្លាមម្នាក់ត្រូវមានជំនឿនិងប្រតិបត្តិមាគ៌ា៥ យ៉ាង ដែលគេចាត់ទុកជាសសរស្ដម្ភនៃលទ្ធិឥស្លាម ៖
ការជឿជាក់ថាព្រះអល់ឡោះជាព្រះតែមួយគត់ក្នុងលោក ហើយមហាម័តជាអ្នកបម្រើ និងជា
ទេវទូតនៃព្រះអង្គ ។
ការសូត្រធម៌ថ្វាយបង្គំបួងសួងដល់ព្រះ៥ ដងក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង ។
ការបួសតមអាហារពេញមួយខែក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលគេហៅថា ខែរ៉ាម៉ាដន ។
ការធ្វើទានដែលជាកាតព្វកិច្ចចំពោះខ្លួន ចំពោះសង្គមជាពិសេសចំពោះអ្នកក្រនិងទុរគតជន។
ការធ្វើធម្មយាត្រាទៅទីក្រុងឡាម៉ិច យ៉ាងហោចឱ្យបានមួយដងក្នុងមួយជីវិត។
២.១. ការបួស
សាសនាឥស្លាម ពុំមានអ្នកបួសជាព្រះសង្ឃដូច សាសនាដទៃទេ ។ អ៊ីស្លាមសាសនិកទាំងអស់ដែលជាអ្នកបួសនៅខែរ៉ាម៉ាដន គឺមានអាយុចាប់ពី១៥ឆ្នាំ ឡើងទៅ ។
ការបួសក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាមគឺ ការតមមិនបរិភោគ ចំណីអាហារ មិនផឹក មិនមើលគ្នាក្នុងផ្លូវស្នេហាដោយគិតចាប់ពីព្រលឹមស្រាងអារុណរះ រហូតដល់ថ្ងៃលិច និងសូត្រធម៌ថ្វាយបង្គំដោយបែរមុខទៅរកទីក្រុងឡាម៉ិចប្រកបដោយការគោរពប្រតិបត្តិ ចំពោះ ព្រះ អល់ឡោះ ។
ពិធីបួសត្រូវចាប់ផ្ដើមប្រើក្នុងពិធីបុណ្យរ៉ាម៉ាដនដែលមានរយៈពេលមួយខែជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
២.២. អត្ថន័យនៃការបួស
ការបួសនៃសាសនាអ៊ីស្លាមមានអត្ថន័យដូចជា៖
ការធ្វើតាម គោរពតាមបញ្ជារបស់ព្រះអល់ឡោះ។
បំណងសំខាន់គឺ ការគោរពកោតខ្លាចព្រះអល់ឡោះ។
ការធ្វើឱ្យអ្នកបួសទាំងអស់បានដឹងពីរសជាតិនៃជីវិតរបស់អ្នកក្រីក្រ អត់អាហារបរិភោគ ដើម្បីឱ្យអ្នកបួសចេះជួយគ្នា ចែករំលែកគ្នាដើម្បីរស់ ។
ការទទួលបានផលបុណ្យទៅបរលោក ព្រោះថានៅក្នុងឋានសួគ៌នៃសាសនាអ៊ីស្លាម មានច្រកទ្វារមួយឈ្មោះថា រ៉យ្យ៉ាន ។
ផ្នែកសតិអារម្មណ៍ធ្វើអោយអ្នកបួសមានទម្លាប់ពង្រឹងគោលជំហរក្នុងការអត់ធ្មត់ ការពារ និងទប់ស្កាត់រាល់ការប្រព្រឹត្តបទល្មើសផ្សេងៗ និងធ្វើឱ្យគេមានថាមពលខ្លាំងក្លា តាមរយៈការជឿ
ការគោរពខ្លាច និងដើរតាមគន្លងធម៌របស់ ព្រះ អល់ឡោះ ។
ផ្នែកសង្គម ធ្វើឱ្យអ្នកបួសមានទម្លាប់គោរពច្បាប់ មានសាមគ្គីភាព ស្រឡាញ់យុត្តិធម៌ សមធម៌មានមនោសញ្ចេតនា អាណិតអាសូរ មានសុជីវធម៌ ជាពិសេសការពារសង្គម ពីអំពើអាក្រក់ និង
ការខិលខូច។
សុខភាព ធ្វើឱ្យអ្នកបួសមានរាងកាយមាំមួន សម្អាតកាកសំណល់អាក្រក់ចេញពីរាងកាយដូចជា ក្នុងពោះវៀន ក្រពះ ជាដើម ។
ពិសេសកាត់បន្ថយសារធាតុខ្លាញ់ពីសរសៃឈាម និងសំបកខួរក្បាល។
៣. និកាយក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម
៣.១. និកាយស៊ីអ៊ីត
នៅរវាងឆ្នាំ៦៥៦- ៦៥៧ ជម្លោះបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម បានកើតឡើងដោយសារមានគំនិតពីរផ្ទុយគ្នាក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំសាសនាជំនួស មហាម័ត ។
ដោយសារមូលហេតុនេះហើយទើបឱ្យសាសនាអ៊ីស្លាម ត្រូវបានបែងចែកចេញជាពីរនិកាយគឺ និកាយស៊ីអ៊ីត និងនិកាយស៊ុននីត ។
សាសនាឥស្លាមក្នុងនិកាយស៊ីអ៊ីតមានជំនឿនិងទទួល ស្គាល់ថា មានតែអាលីដែលជាក្មួយរបស់មហាម័តត្រូវ បានចាត់តាំង និងបញ្ចូនមកធ្វើជាព្យាការី(អ្នកនាំសារ)ដោយគិតថាមានតែមនុស្សក្នុងត្រកូលនេះទេទើបមានអំណាចទទួលមរតកព៏មហាម័តបាន។
បានគេសង្កេតឃើញថានិកាយស៊ីអ៊ីតមាននៅប្រទេស អ៊ីរ៉ង អ៊ីរ៉ាក់ យេមែន សេរី លីប៊ី និងតួគី ។
៣.២. និកាយស៊ុននីត
និកាយស៊ុននីត ជានិកាយធំជាងគេក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម។
សាសនាអ៊ីស្លាមនិកាយស៊ុននីតគោរពមេដឹកនាំដែលគេជ្រើសរើសឡើងទៅតាមក្រុមរបស់ពួកគេហៅថា អ៊ីមាំ ។
អ៊ីមាំ មិនមានសិទ្ធិអំណាចលើអ្នកមានជំនឿលើសាសនាអ៊ីស្លាមឡើយដោយគ្រាន់តែជាអ្នកដឹកនាំសូត្រធម៌ ធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ឬបកស្រាយគម្ពីរកូអានតែប៉ុណ្ណោះ។
៤. ជីវភាពអ្នកបួសក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម
ក្នុងខែរ៉ាម៉ាដន ដែលជាខែបួសរបស់សាសនាអ៊ីស្លាមអ្នកបួសមានកាតព្វកិច្ចសំខាន់ពីរគឺ៖
ការតមអាហារ
តមទឹក តមសេពសន្ទវៈ ។
ការប្រតិបត្តិសូត្រធម៌ក្នុងមួយថ្ងៃ៥ ដងគឺ៖
នៅពេលព្រឹកព្រលឹមមុនថ្ងៃរះ
ពេលថ្ងៃត្រង់ឬបន្ទាប់ថ្ងៃត្រង់
ពេលរសៀល
ពេលល្ងាចឬបន្ទាប់ពេលថ្ងៃលិច
ពេលរាត្រីមុនពេលចូលដំណេក ។