ជំពូកទី២ វប្បធម៌សន្តិភាព
មេរៀនទី១១ គុណវិបត្តិនៃសុរា និងបារី
១. ចំណេះដឹងទូទៅអំពីសុរា និងបារី

សុរាជាប្រភេទគ្រឿងស្រវឹងម្យ៉ាងដែលជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ ដល់សុខភាពអ្នកប្រព្រឹត្តសមាជិកគ្រួសារនិងដល់សង្គមទាំងមូល ។ បារី និងសុរាជាគ្រឿងញៀនដែលបណ្តាលឱ្យអ្នកប្រព្រឹត្ត មានជំងឺ
ពិការភាព និងមរណភាព មុនអាយុកាលប៉ុន្តែមនុស្ស គ្រប់រូបនឹងចៀសវាងបានដោយ មិនប្រើថ្នាំជក់ និងសេពសុរា ។
លទ្ធផលនៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនិងបារីគឺ ៖
ការចំណាយថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនទៅលើការបំផ្លាញ
សុខភាព ជីវិត ព្រមទាំងផ្ដល់នូវផលអាក្រក់ធ្ងន់ធ្ងរចំពោះខ្លួនឯង និងគ្រួសារទៀតផង។
ការផឹកសុរាបណ្ដាលឱ្យខូចសកម្មភាពធម្មតារបស់ខួរក្បាលធ្វើឱ្យមនុស្សមិនអាចគ្រប់គ្រង
ខ្លួនឯងបាន។
ម្យ៉ាងទៀត ឥទ្ធិពលស្រាអាចធ្វើអ្នកផឹកមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ដល់ក្រពះ ពោះវៀន ថ្លើម ប្រមាត់ បំពង់ក និងសរសៃប្រសាទ ។
នៅក្នុងពិភពលោកពេលបច្ចុប្បន្ន គេប៉ាន់ប្រមាណថា មនុស្សច្រើនជាង បីលាននាក់ស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយ សារការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ ។ ប្រសិនបើគេចាប់ផ្ដើមញៀនបារីនៅវ័យក្មេងនោះគេនឹង ឆាប់ក្លាយជាជនរងគ្រោះ ដោយសារជំងឺរហូតដល់ស្លាប់ ព្រោះបារីមានផ្ទុកសារធាតុគីមីជាច្រើនប្រភេទ ដែលសារជាតិទាំងនោះបណ្ដាលឱ្យអ្នកជក់កើតជំងឺមហារីក ជំងឺបេះដូង ប្រព័ន្ធដកដង្ហើម ។
តាមការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ថ្នាំជក់ និងបារីផ្ទុកទៅដោយសារជាតិពុលជាង ៤០០០ ប្រភេទ ពីធម្មជាតិដែល ក្នុងនោះ ៦៩ ប្រភេទបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺមហារីក ។
នៅក្នុងផ្សែងបារីគេសង្កេតឃើញ សារធាតុពុលទាំងនោះមានគឺ ៖
អ៊ីដ្រូសែនស្យានីត ៖ ជាតិគីមីដែលគេប្រើសម្រាប់ធ្វើគ្រាប់បែកផ្សែងពុល។
ហ្វ័រម៉ុលដេអ៊ីត ៖ ជាតិគីមីប្រើសម្រាប់ដាក់សរីរៈមនុស្ស សត្វស្លាប់កុំឱ្យស្អុយ។
អាសេនិក ៖ ជាតិគីមីដែលគេប្រើសម្រាប់សម្លាប់ស្រមោច។
ដេដេតេ ៖ ជាតិថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ។
នីកូទីន ៖ ជាតិគីមីដែលបណ្តាលឱ្យញៀន ។
ណាប់តាឡែន ៖ ជាថ្នាំសម្លាប់ខ្មូត ។
ប៊ុយតាន ៖ ជាធាតុគីមីប្រើសម្រាប់ចង្ក្រានឧស្ម័ន ។
២. មូលហេតុនៃការសេពសុរានិងការជក់បារី
តាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានដឹងថាការញៀនសុរាមានច្រើនប្រភេទដែលក្នុងនោះមានការញៀនសុរាតាមតំណពូជ គឺពីមនុស្សជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយទៀត ។ ពោលគឺពីឪពុកម្ដាយទៅកូន ហើយការញៀនសុរាខ្លះ បណ្តាលមកពីគេមានការតានតឹងចិត្ត ការខូចចិត្ត ការព្រួយបារម្ភ ការតូចចិត្ត និងអ្នកញៀនស្រាខ្លះទៀតដោយសារការសេពគប់មិត្តភក្កិមិនល្អ ការយកតម្រាប់តាមឪពុកម្ដាយជា អ្នកផឹកស្រា និងសង្គមអូសទាញ ។
មូលហេតុនៃការជក់បារី សេពសុរាមានដូចជា ៖
ការបង្ខំពីមិត្តភក្កិឬការយកតម្រាប់តាមមិត្តភក្កិ ។
មនុស្សចាស់ដែលជាអ្នកជក់បារីឬសេពសុរាមានដូចជាឪពុកម្ដាយ ជីដូនជីតា អ្នកជិតខាង ។
ការអផ្សុកនិងការកាត់បន្ថយការពិបាកចិត្ត ។
ការផឹកសុរាបណ្ដាលឱ្យខូចសកម្មភាពធម្មតារបស់ខួរក្បាលធ្វើឱ្យ មនុស្សមិនអាចគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបាន ។ ម្យ៉ាងទៀត ឥទ្ធិពលស្រាអាចធ្វើអ្នកផឹកមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ដល់ក្រពះ ពោះវៀន ថ្លើម ប្រមាត់បំពង់ក និង សរសៃ ប្រសាទ ។
ជាទូទៅអ្នកញៀនស្រា និងបារីតែងតែនិយាយកុហកចំពោះខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃដោយសន្យាថាឈប់ផឹកនឹងជក់ទៀតហើយ តែជាការពិតមិនអាចធ្វើបានឡើយ ។ អ្នកញៀនស្រានិងបារីមិនអាចកាត់ផ្ដាច់ឬបញ្ឈប់ការផឹកសុរានិងជក់បារីបានទេប្រសិនបើពួកគេគ្មានការតាំងចិត្តឱ្យបានមុតមាំ។
៣. ផលប៉ះពាល់នៃសុរានិងបារី

ផលប៉ះពាល់នៃសុរា និងបារីចំពោះផ្លូវកាយ ៖
ការសេពសុរាច្រើនហួសហេតុមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ធ្វើឬបំផ្លាញសុខភាពអ្នកផឹកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ក ឱ្យមានបញ្ហាដល់គ្រួសារ និងសង្គមថែមទៀតផង ។
ឥទ្ធិពលនៃសុរានឹងធ្វើឱ្យអ្នកផឹកមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរដូចជា ជំងឺសួត ក្រពះ ពោះវៀន ថ្លើម បេះដូងប្រម៉ាត់ បំពង់ក ។ល។
នៅប្រទេសកម្ពុជាតាមការអង្កេតជាទូទៅ អ្នកជក់បារី ភាគច្រើនបំផុតជាបុរស។ ការជក់បារីមិនគ្រាន់ តែប៉ះពាល់ ឬធ្វើឱ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកជក់ប៉ុណ្ណោះទេតែអ្នកនៅជុំវិញ ពួកគេជាពិសេសកុមារ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះក៏ទទួលផលប៉ះពាល់ក៏ដូចគ្នាដែរ ព្រោះបារីមួយដើមមួយដើមសុទ្ធតែមានជាតិពុល ដែលមានឥទ្ធិពលអាក្រក់ទៅលើសុខភាពអ្នកជក់និងអ្នកនៅជុំវិញខ្លួន។
ឥទ្ធិពលដែលគេបានស្គាល់ច្បាស់កើតមានចំពោះអ្នកជក់បារីគឺ ៖
សុខភាពមិនល្អ ៖ សក់មានក្លិនអាក្រក់ ធ្មេញលឿង ស្បែកឡើងស្ងួតខូចពណ៌និងជ្រួញ ក្រចកដៃពណ៌លឿង ធំក្លិនអាក្រក់នៅពេលដែលនៅជិតអ្នកដទៃ ។
ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ៖ ជំងឺមហារីកស្បែក ថ្លើមបេះដូង មាត់ បំពង់ក បំពង់អាហារខួរក្បាល និងជំងឺដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល ជំងឺរលាកទងសួតរ៉ាំរ៉ៃជំងឺហើមសួត ប្លោកនោម តម្រងនោម ដំបៅក្រពះ ជំងឺកើនសម្ពាធឈាម។
ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដូចជា ៖ រោគមហារីកនិងជំងឺសួត បង្កឱ្យមនុស្សស្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។
ផលប៉ះពាល់ចំពោះគ្រួសារ និងសង្គម ៖

ការផឹកស្រា និងការជក់បារី មិនគ្រាន់តែមានផលប៉ះពាល់ ធ្វើឱ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកប្រព្រឹត្តប៉ុណ្ណោះទេតែវាបានធ្វើឱ្យអ្នកនៅជុំវិញខ្លួនទាំងស្ត្រី ទាំងកុមារគ្រប់វ័យ ក៏ទទួលផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាដែរ ។
ការផឹកស្រា និងការជក់បារី មិនគ្រាន់តែមានផលប៉ះពាល់ ធ្វើឱ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកប្រព្រឹត្តប៉ុណ្ណោះទេ តែវាបានធ្វើឱ្យអ្នកនៅជុំវិញខ្លួនទាំងស្ត្រី ទាំងកុមារគ្រប់វ័យ ក៏ទទួលផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាដែរ ។
អ្នកផឹកសុរា ពេលផឹកស្រវឹងបង្ករឱ្យ មានគ្រោះថ្នាក់ ចរាចរណ៍ប្រើហិង្សានិងជម្លោះជាមួយគ្រួសារអ្នកដទៃ និងជួនកាលបង្កឱ្យមានការវាយដំគ្នាទៀតផង ។
ពួកអ្នកទាំងនោះគេហៅថាអ្នកជក់ប្រយោល ដែលស្រូបផ្សែងបារីពីអ្នកជក់ ហើយក៏មានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ដូចអ្នកជក់បារីដែរដូចជាពួកគេនឹងកើតជំងឺមហារីកសួត ជំងឺគាំងបេះដូង និងជំងឺដល់ប្រព័ន្ធដកដង្ហើម។
ការផឹកសុរាការជក់បារី មិនត្រឹមតែខាតបង់ប្រាក់កាសសម្រាប់ចំណាយទិញបារី និងស្រាប៉ុណ្ណោះទេតែវាថែមទាំង ខាតបង់ប្រាក់កាសសម្រាប់ចំណាយយកទៅ ព្យាបាលជំងឺ ពួកគេនឹងបោះបង់ចោលការងារ គ្មានការងារធ្វើ បោះបង់ចោលការរៀនសូត្រ ធ្វើឱ្យអាប់អោនកិត្តិយស ជួបភាពក្រីក្រ មានជម្លោះបែកបាក់គ្នា បណ្តាលឱ្យមានកូនកំព្រា និងស្រ្តីមេម៉ាយ ។
ផលអាក្រក់ដោយការផឹកស្រា ៖
កាត់បន្ថយការឈប់គិត អាចភ្លេចភ្លាំង បាត់បង់ការចងចាំ ។
ប្រព្រឹត្តអំពើមិនគប្បី គ្មានការពិចារណានិយាយផ្ដេសផ្ដាស ។
ឡូឡាមិនខ្មាសអៀនកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ បង្កចលាចល បាត់បង់មនសិការការងារ ។
ប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ បង្កជម្លោះ វាយដំបែកបាក់គ្រួសារ គ្រួសារក្រីក្រ គ្រួសារគ្មាន
សុភមង្គល ។
ពិការភាព ស្លាប់ បាត់បង់ធនធានមនុស្ស ធនធាន ចំណាយប្រាក់ព្យាបាលជំងឺ ។
៤. វិធីសំខាន់ៗក្នុងការចៀសវាងការផឹកសុរា និងការជក់បារី
ការផឹកសុរានិងការជក់បារីត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ដែលបណ្ដាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពព្រមទាំងខាតបង់ថវិកាជាច្រើន ។
វិធីមួយចំនួនដើម្បីជៀសវាងពីការផឹកស្រានិងការជក់បារីមាន៖
ការបដិសេធ និងភ្លក្សសាកល្បងផឹកស្រាជក់បារី ព្រោះវា អាចធ្វើឱ្យអ្នកភ្លក្សញៀនបាន ។
ការបោះបង់ចោលទម្លាប់ដែលទទួលភ្ញៀវដោយសុរា និងបារី ។
ការគេចចេញពីកន្លែងដែលមានផ្សែងបារី ឬនៅជិតអ្នកផឹកសុរា ជក់បារី។
ការបង្ហាញជាគំរូល្អៗដល់មិត្តភក្កិបងប្អូន ។
ឪពុកម្ដាយធ្វើជាគំរូល្អដល់កូន ព្រោះកូនដែលមានឪពុកម្ដាយផឹកស្រា ជក់បារីភាគច្រើនតែងតែ រៀនផឹកស្រាជក់ បារីដូចពុកម្ដាយគេដែរ។
ការបង្កើតចំណងទាក់ទងឱ្យបានច្រើនជាមួយមិត្តភ័ក្កិ ដែលមិនចេះផឹកស្រានិងការជក់បារី ។
ការបញ្ឈប់ផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រា បារីតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ គ្រប់ប្រភេទ។