មេរៀនទី១០ (សង្ខេបមេរៀន) អំណានទី១៖ ភ្ញាក់រព្ញក

       ការភ្ញាក់រឭក គឺមានន័យថាគឺការនឹកឃើញសេចក្តីខុសត្រូវជារឿយៗ មិនភ្លេច ការដឹងថាខុស ឬត្រូវ។

❶. សិក្សាពាក្យគន្លឹះ

- វក់វី          (កិ.) វិលចុះ វិលឡើងដដែលៗ ដូចគេវី។
- ធុរៈ          (ន.) រវល់ ដំណើរជំពាក់ ដោយកិច្ចនីមួយៗ។
- ទើសទាល់ (កិ.) ទើសផង ទាស់ផង គឺទើសដំណើរទាស់ទំនងដោយស្គាល់យោគយល់គ្នាជាដើម។
- សិ្នទ្ធស្នាល (គុ.) ដែលជាទីស្រឡាញ់ ជាទីពេញចិត្ត ជិតដិតនឹងគ្នាឥតរង្គៀស។
- រំលោភ      (កិ.) បំពានដោយសេចក្តីលោភ បំពានអំណាច ប្រព្រឹត្តល្មើ។
- ឱកាស      (ន.) វេលា ពេលទំនេរ ពេលស្រួលការយល់ព្រមតាម ទីទំនេរចន្លោះ។

❷. អត្ថបទសង្ខេប

ទិដ្ឋភាពទូទៅ
អត្ថបទភ្ញាក់រឭក ដកស្រង់ចេញពីរឿង “ស៊ឹមអ្នកបើកឡាន” ។
- ប្រភពរឿង៖ ប្រទេសកម្ពុជា។
- ប្រភេទ៖ អក្សរសិល្ប៍ទំនើបបែបប្រលោមលោក។
- អ្នកនិពន្ធ៖ អ៊ឹម ថុក
- កាលបរិច្ឆេទនិពន្ធ៖ ឆ្នាំ ១៩៥៦-១៩៥៩
- សង្គមបរិយាកាស៖ ដំណើរឿងបានព្រឹត្តទៅនៅសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង ។
 
          ស៊ឹមជាមនុស្សដែលឧស្សាហ៍ព្យាយាម ខិតខំរៀនសូត្រទើបធ្វើឱ្យគាត់មានចំណេះដឹងអាចយកឈ្នះចិត្តរបស់ចៅហ្វាយរបស់ខ្លួនបាន។ គាត់បានណែនាំពូសនឱ្យខំអានសៀវភៅឱ្យបានច្រើន ទើបមានចំណេះដឹងអាចជួយខ្លួនឯងបាន។ អ្នកនិពន្ធបានបញ្ចប់រឿងត្រង់វគ្គដកស្រង់នេះ ដោយក្តីសង្ឃឹម ដោយផ្តល់ភាពកក់ក្តៅដល់តួអង្គ និងអ្នកសិក្សាព្រោះនៅចុងបញ្ចប់នៃវគ្គដកស្រង់នេះ ស៊ឹមបាននិយាយរៀបរាប់ និងពន្យល់ប្រាប់ពូសនឱ្យយល់ច្បាស់ អំពីទឹកចិត្តចៅហ្វាយនាយ ការស្រឡាញ់សិទ្ធិសេរីភាព ចំណេះវិជ្ជា ផ្លាស់ប្តូរការរំលោភបំពាន ។
          អត្ថបទនេះមានតម្លៃអប់រំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះសង្គម ពិសេសកម្មករ ។ អ្នកនិពន្ធចង់បង្ហាញ ឱ្យឃើញថាទោះបីជាកម្មករបើកឡានអ្វីក៏ដោយ ក៏ត្រូវតែចេះស្រឡាញ់ជីវិត ការពារអាយុជីវិត ដោយការចេះដឹងតាមរយៈការអានសៀនភៅ។
          ការអានមានតម្លៃចំពោះ មនុស្សធ្វើឱ្យមនុស្សមិនត្រឹមតែដឹងរឿងរ៉ាវ ហេតុការណ៍ ឬព្រឹត្តការណ៍ផ្សេងៗ នោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងដុសខាត់នូវគំនិតបញ្ញាស្មារតីឱ្យកាន់តែភ្លឺស្វាង ឱ្យមនុស្សខ្លះមានការភ្ញាក់រឭក។ ងាកមករកទង្វើត្រឹមត្រូវសមហេតុផល ព្រោះចំណេះដឹងទូលំទូលាយ នាំមនុស្សទៅផ្លូវត្រូវ និងទៅរកសេចក្តីសុខ។