(ជ៣) មេរៀនទី៧៖ (មេរៀនសង្ខេប) ប្រទេសអូស្រ្តាលី

ខ្លឹមសារទី១  ការកកើតប្រទេសអូស្រ្តាលី

១. តើប្រទេសអូស្រ្តាលីមានទីតាំងនៅឯណា? 
ចំ. ប្រទេសអូស្រ្តាលីស្ថិតនៅទីប្រសព្វមុខរវាងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងមហាសាគរប៉ាស៊ីភិចចម្ងាយ ១៥០០០ គ.ម ពីអង់គ្លេសមានផ្ទៃក្រឡា ៧ ៦៨៦ ៨៥០ ម៉ែត្រការេ។

២. តើក្នុងដំណើរផ្សងព្រេងរបស់លោក ជេម ឃុក បានរកឃើញអ្វី?នៅឆ្នាំណា? 
ចំ. ក្នុងដំណើរផ្សងព្រេង ដើម្បីរកភូមិសាស្រ្តថ្មី លោកជេម ឃុក បានរកឃើញទឹកដីនេះ ដំបូងនៅឆ្នាំ ១៧៧០។

៣. តើតំបន់ដែលរកឃើញនោះដំបូងហៅថាអ្វី? 
ចំ. តំបន់ដែលរកឃើញនោះហៅថា ញ៉ូវសោតវ៉េល ។

៤. តើតំបន់ដែលហៅថា ញ៉ូវសោតវ៉េល ដើម្បីឧទ្ទិសដល់អ្វី? 
ចំ. តំបន់ហៅថា ញ៉ូវសោតវ៉េល ដើម្បីឧទ្ទិសថាជាទឹកដីនៃរាជាណាចក្រអង់គ្លេស ។

៥. តើអង់គ្លេសបានចាប់អារម្មណ៍លើទឹកដីនេះដែរឬទេ? ព្រោះអ្វី? 
ចំ. អង់គ្លេសមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ទឹកដីនោះឡើយ ព្រោះទឹកដីនេះនៅឆ្ងាយពេក។

៦. តើឆ្នាំ១៧៧៣ អង់គ្លេសបានធ្វើសកម្មភាពអ្វី? តើបណ្ដាលឱ្យមានរឿងអ្វីបានកើតឡើង? 
ចំ. នៅឆ្នាំ ១៧៧៣ អង់គ្លេសបានជំរិតទារពន្ធដារក្នុងដែនដីអាណានិគមរបស់ខ្លួនបានបណ្តាលឱ្យកើតសង្រ្គាមនៅតាមរដ្ឋទាំង១៣ នៅអាមេរិកខាងជើង។

៧. តើមានសន្ធិសញ្ញាចុះចាញ់សង្រ្គាមនៅឆ្នាំណា?នៅឯណា? អង់គ្លេសបានធ្វើអ្វី? 
ចំ. សន្ធិសញ្ញាចុះចាញ់សង្រ្គាមនៅឆ្នាំ១៧៨៣ នៅក្រុងប៉ារីស អង់គ្លេសបានចាប់ផ្តើមដឹកអ្នកទោសទៅដាក់លើទឹកដីអូស្រ្តាលី បន្ទាប់ពីបាត់បង់ទឹកដីអាណានិគមដ៏សំខាន់។

៨. តើនាវា ១១ គ្រឿងបានមកដល់ទឹកដីថ្មីនៅថ្ងៃទី ខែ ឆ្នាំណា?ក្រោមបញ្ជាការរបស់អ្នកណា? 
ចំ. នាវា ១១ គ្រឿងបានមកដល់ទឹកដីថ្មីនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ ១៧៨៨ ក្រោមបញ្ជាការរបស់លោកមេបញ្ជាការអាធួរ ភីលីព ។

៩. តើប្រទេសអូស្រ្តាលីបានជ្រើសរើសថ្ងៃ ខែណាជាថ្ងៃបុណ្យជាតិ?
ចំ. ប្រទេសអូស្រ្តាលីបានជ្រើសរើសថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ជាថ្ងៃបុណ្យជាតិ ដែលតែងតែប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

១០. តើប្រជាជនអូស្រ្តាលីថ្មីមានប្រភពមកពីណា? 
ចំ. ប្រជាជនអូស្រ្តាលីថ្មីមានប្រភពមកពី៖
- មិនមែនសុទ្ធតែជាអ្នកទោស
- អ្នកភៀសខ្លួនមកពីទ្វីបអឺរ៉ុប។

១១. តើអ្នកចំណូលថ្មីទាំងនោះមកតាំងទីលំនៅក្នុងគោលបំណងអ្វីខ្លះ? 
ចំ. អ្នកចំណូលថ្មីមកតាំងទីលំនៅក្នុងគោលបំណង៖
- ដំបូងស្វែងរកកំណប់ ទ្រព្យសម្បត្តិ
- ក្រោយមកអ្វីដែលទាក់ទាញលំហូរចូលជនភៀសខ្លួនច្រើនបំផុតគឺ ការរកឃើញមាសឆ្នាំ ១៨៥១។

១២. តើនៅឆ្នាំ១៨៥១ មានការរកឃើញអ្វីនៅអូស្រ្តាលី?មានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាដល់ជនភៀសខ្លួន? 
ចំ. នៅឆ្នាំ ១៨៥១ មានការរកឃើញមាសធ្វើឱ្យជនភៀសខ្លួនយ៉ាងច្រើនធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសអូស្រ្តាលី។

១៣. តើប្រទេសអូស្រ្តាលីមានលក្ខណៈដូចម្តេច? 
ចំ. ប្រទេសអូស្រ្តាលី ជារដ្ឋសហព័ន្ធ ដែលមានរដ្ឋចំនួន ៦។

១៤. តើអង់គ្លេសបញ្ចូលអូស្រ្តាលីជាសហគមន៍កំមុនវីលនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? 
ចំ. សភាអង់គ្លេសបានអនុម័តបញ្ចូលអូស្រ្តាលីក្នុង សហគមន៍កំមុនវីល តាមច្បាប់នៅថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩០១ ។

១៥. តើនៅក្នុងនោះបានបញ្ជាក់ពីអ្វី? 
ចំ. នៅក្នុងនោះបានបញ្ជាក់ពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលដែនដី តាមរយៈរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធអូស្រ្តាលីផ្ទាល់ខ្លួន។

ខ្លឹមសារទី២  ប្រទេសអូស្រ្តាលីមុន និងក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១

១. តើប្រទេសអូស្រ្តាលីស្ថិតក្រោមអាណានិគមប្រទេសណា?
ចំ.  ប្រទេសអូស្រ្តាលីស្ថិតក្រោមអាណានិគមប្រទេសអង់គ្លេស។

២. តើប្រទេសអូស្រ្តាលីបានទទួលស្វ័យភាពនៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា? 
ចំ. ប្រទេសអូស្រ្តាលីបានទទួលស្វ័យភាពនៅថ្ងៃទី០១ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩០១ ។

៣. ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសអូស្រ្តាលីមានសម្ព័ន្ធភាពយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអង់គ្លេស?
ចំ.  បានជាប្រទេសអូស្រ្តាលីមានសម្ព័ន្ធភាពយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអង់គ្លេស ព្រោះជាប្រទេសសមាជិកនៃអង្គការកំមុនវីល ដែលស្ថិតនៅក្នុងផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម និងបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពនយោបាយជាមួយគ្នា។

៤. តើក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១ អូស្រ្តាលីបានបញ្ចូនពលទាហានប៉ុន្មាននាក់?ដើម្បីអ្វី? 
ចំ. ក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១ អូស្រ្តាលីបានបញ្ចូនពលទាហានដល់៤សែននាក់ ដើម្បីទៅច្បាំងក្នុងសមរភូមិទ្វីបអឺរ៉ុប ប្រឆាំងនឹងអាល្លឺម៉ង់។

៥. តើដើម្បីឱ្យមានភាពជឿនលឿនខាងសេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលីត្រូវជួបបញ្ហាអ្វីខ្លះ?មានដំណោះស្រាយអ្វី?
ចំ. ដើម្បីឱ្យមានភាពជឿនលឿនខាងសេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលីត្រូវជួបបញ្ហា៖
- បញ្ហាកង្វះប្រជាជន ជាពិសេសប្រភពធនធានមនុស្ស
- រដ្ឋាភិបាលលើកទឹកចិត្តឱ្យពួកអឺរ៉ុបខាងលិចភៀសខ្លួនមកតាំងទីលំនៅក្នុងប្រទេសអូស្រ្តាលី ដើម្បីជួយស្តារសេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលី។

៦. តើសង្រ្គាមលោកលើកទី១ មានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាចំពោះអូស្រ្តាលី?
ចំ. សង្រ្គាមលោកលើកទី១ មានឥទ្ធិពល៖
- លើសេដ្ឋកិច្ច ពិសេសវិស័យកសិកម្មរបស់ប្រទេសមិនអាចនាំទៅអឺរ៉ុបបាន ព្រោះអូស្រ្តាលីគ្មាននាវា។
- អង់គ្លេសបានដកវិនិយោគទុនស្ទើរទាំងស្រុងចេញពីប្រទេសអូស្រ្តាលី
- កង្វះធនធានមនុស្សដោយសារការកេណ្ឌយកទៅធ្វើទ័ព។

៧. តើប្រទេសណាចូលលុកលុយអូស្រ្តាលី? 
ចំ. ប្រទេសជប៉ុនបានចូលលុកលុយប្រទេសអូស្រ្តាលី។

៨. តើអង់គ្លេសអាចជួយការពារអូស្រ្តាលីបានទេ? 
ចំ. អង់គ្លេសមិនអាចការពារអូស្រ្តាលីបានទេ។

៩. តើឆ្នាំណាដែលសេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលីចុះអន់ថយ? 
ចំ. សេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលីបានចុះអន់ថយនៅឆ្នាំ១៩២១។

១០. តើសេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលីងើបឡើងវិញដោយសារអ្វី? 
ចំ. សេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលីបានងើបឡើងវិញដោយសារការឡើងថ្លៃ នៃផលិតផលកសិកម្ម។

១១. តើនៅពេលសេដ្ឋកិច្ចងើបឡើងវិញ ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនមានលក្ខណៈដូចម្តេច? 
ចំ. នៅពេលសេដ្ឋកិច្ចងើបឡើងវិញ ជីវភាពរស់នៅតាមជនបទបានប្តូរមុខមាត់ថ្មី ផ្ទៃដីដាំដុះ បានកើនទ្វេលើសម័យសង្រ្គាម។

១២. តើជប៉ុនមានសារៈសំខាន់ដូចម្តេចចំពោះអូស្រ្តាលី? 
ចំ. ប្រទេសជប៉ុនជាទីផ្សារសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសអូស្រ្តាលីដែលនាំចេញផ្នែកទឹកដោះគោ និងរោមចៀម។

១៣. តើវិស័យឧស្សាហកម្មមានលក្ខណៈដូចម្តេច? 
ចំ. វិស័យឧស្សាហកម្មដែលពីមុនមិនទាន់មានការរីកចម្រើនក៏ចាប់ផ្តើមលូតលាស់ ហើយអាចបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក។

១៤. តើនៅពេលឧស្សាហកម្មរីកចម្រើន ជីវភាពប្រជាជនមានការប្រែប្រួលដូចម្តេច?
ចំ. នៅពេលឧស្សាហកម្មរីកចម្រើនជីវភាពប្រជាជនមានការកើនឡើងខ្ពស់ បើធៀបនឹងប្រទេសជឿនលឿន រហូតដល់មានការបង្កើតមូលនិធិធានារ៉ាប់រងខាងសង្គមជាមូលនិធិសម្រាប់ជួយជនឥតការងារធ្វើ និងសេវាកម្មសុខភាព។

ខ្លឹមសារទី៣  ប្រទេសអូស្រ្តាលីមុន និងក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២

១. តើក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២ មហាអំណាចជប៉ុនបានឈ្លានពាននៅឯណា? 
ចំ. ក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២ មហាអំណាចជប៉ុនបានឈ្លានពានអាស៊ីស្ទើរតែទាំងមូល។

២. តើការលុកលុយចាប់ផ្តើមព្រមគ្នានៅក្នុងឆ្នាំណា? 
ចំ. ការលុកលុយចាប់ផ្តើមព្រមគ្នានៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤១។

៣. តើជប៉ុនបានដណ្តើមកាន់កាប់អ្វីខ្លះ?
ចំ. ជប៉ុនបានដណ្តើមកាន់កាប់ដែនដីអាណានិគមទាំងអស់របស់អង់គ្លេស បារាំង ហូឡង់ និងរុញច្រានពួកគេចេញពីទ្វីបអាស៊ី។

៤. តើក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ជប៉ុនបានប្រើឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនដើម្បីអ្វី? 
ចំ. ក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ជប៉ុនបានប្រើឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនដើម្បីយកទ្វីបអាស៊ីជាទីផ្សារនិងប្រភពនៃវត្ថុធាតុដើម ដើម្បីបម្រើនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។

៥. តើអូស្រ្តាលីបានធ្វើដូចម្តេចដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ជប៉ុន? 
ចំ. ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ជប៉ុន អូស្ត្រាលីបានបញ្ជូនទ័ពចំនួន១លាននាក់ ចូលរួមក្នុងចម្បាំងប្រឆាំងនឹងពួកអាល្លឺម៉ង់នៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងជប៉ុននៅទ្វីបអាស៊ី។

៦. តើជប៉ុនបានកាន់កាប់អ្វីខ្លះ?
ចំ. ជប៉ុនបានកាន់កាប់មូលដ្ឋានសំខាន់ៗដូចជា ស៊ីដនីជាដើម។

៧. តើជប៉ុនបានធ្វើអ្វីខ្លះក្នុងអំឡុងពេលកាន់កាប់អូស្ត្រាលី? 
ចំ. ក្នុងអំឡុងពេលកាន់កាប់អូស្ត្រាលីជប៉ុនបានធ្វើដូចជា៖
- ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់ប្រជាជនអូស្រ្តាលី
- ព្រមទាំងចាប់ប្រជាជនប្រឆាំងដាក់គុក
- ចាប់ឱ្យធ្វើជាទាសករបម្រើអំពើឈ្លានពានរបស់ខ្លួន ។

៨. តើសង្រ្គាមត្រជាក់បានធ្វើឱ្យអូស្រ្តាលីចុះសន្ធិសញ្ញាអ្វីខ្លះ? 
ចំ. សង្រ្គាមត្រជាក់បានធ្វើឱ្យអូស្រ្តាលីចុះសន្ធិសញ្ញាអិនស៊ុស និងសេអាតូ។

៩. តើក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសមួយចំនួនមានស្ថានភាពដូចម្តេច? 
ចំ.  ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសទាំងឡាយដែលងើបពីសង្រ្គាម ជាពិសេសប្រទេសធំៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសមួយចំនួននៅទ្វីបអឺរ៉ុប បានពង្រីកផលិតផលកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មលឿនលើសពីតម្រូវការ នៃទីផ្សារពិភពលោក ធ្វើឱ្យផលិតផលទាំងនោះត្រូវកកស្ទះលក់មិនអស់ដែលនាំឱ្យមានការកាត់បន្ថយដីដាំដុះកាត់បន្ថយកម្មករ រោងចក្រមួយចំនួនធំបិទទ្វារទាំងស្រុង កសិករក្ស័យធន កម្មករគ្មានការងារធ្វើ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច វិបត្តិនយោបាយកើតឡើង។

១០. តើក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសអូស្រ្តាលីមានស្ថានភាពដូចម្តេច?
ចំ. ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសអូស្រ្តាលីស្ថានភាព៖
- ជាប្រទេសកសិកម្មដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចេញ សាច់ ទឹកដោះ រោមសត្វ និងស្រូវសាលី
- ការធ្លាក់តម្លៃផលិតផលកសិកម្មនៅលើទីផ្សារពិភពលោកបានទម្លាក់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនេះទាប
- បានបញ្ចុះប្រាក់ខែកម្មករចំនួន១០%
- កាត់បន្ថយមុខចំណាយរបស់រដ្ឋ២០%
- មានការដួលរលំរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយគណបក្សការងារនិយម។

១១. តើរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយគណបក្សចម្រុះបានឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំណា?
ចំ. រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំគណបក្សចម្រុះបានឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ ១៩៣២។

១២. តើប្រទេសអូស្ត្រាលី មានទស្សនៈខុសពីប្រទេសញូសេឡែនដូចម្ដេចចំពោះវិស័យសេដ្ឋកិច្ច?
ចំ. ប្រទេសអូស្ត្រាលី មានទស្សនៈខុសពីប្រទេសញូសេឡែន ដែលចេះតែពឹងផ្អែកលើទីផ្សារក្នុងការលក់ដូរផលិតផលរបស់ខ្លួន ផ្ទុយទៅវិញអូស្ត្រាលីបានចេះបត់បែន និងរកឱកាស ដើម្បីក្រឡេកមើលទីផ្សារណាដែលអាចប្ដូរផលិតផលរបស់ខ្លួនបានថ្លៃ និងស្ថិតស្ថេរនោះគឺ ទីផ្សាររបស់ជប៉ុនដែលនៅជិតបង្កើយ។
 
១៣. តើប្រទេសអូស្រ្តាលីជាប្រទេសកសិកម្ម ឬជាប្រទេសឧស្សាហកម្ម?ព្រោះអ្វី?
ចំ. ប្រទេសអូស្ត្រាលីជាប្រទេសកសិកម្ម ព្រោះ៖
- ផលិតផលនាំចេញសំខាន់ៗសុទ្ធតែជាផលិតផលកសិកម្ម
- កសិកម្ម ជាវិស័យចម្បងក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអូស្រ្តាលី
- អូស្រ្តាលី ជាប្រទេសអំណោយផលខ្លាំងលើវិស័យកសិកម្ម
- សម្បូរធនធានរ៉ែសំខាន់ៗ ជាច្រើនពិសេសគឺ បុកស៊ីត និងអ៊ុយរ៉ានីញូម ដែលមានបរិមាណធំបំផុតលើលោក
- ជាប្រទេសកសិកម្មខ្នាតយក្សនៅអាស៊ី។

១៤. ចំពោះវិស័យទេសចរណ៍ តើមានមានលក្ខណៈបែបណា?
ចំ. ចំពោះវិស័យទេសចរណ៍ គឺជាឧស្សាហកម្មមួយ៖
- ដែលផ្ដល់ប្រភពចំណូលដ៏ធំមួយ
- លំហូរភ្ញៀវទេសចរណ៍នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បានកើនពី២.៥លាន រហូតដល់ ៦.៥លាននាក់ភាគច្រើនមកពីទ្វីបអាស៊ី។
- មានទុនវិនិយោគមកពីជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី សម្រាប់អភិវឌ្ឍសំណង់សណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយបីជាច្រើន។

១៥. តើប្រទេសណាខ្លះ ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ជាងគេរបស់អូស្រ្តាលី ? 
ចំ. ប្រទេសដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ជាងគេរបស់អូស្រ្តាលីមានអង់គ្លេស ជប៉ុន កូរ៉េ តៃវ៉ាន់ សិង្ហបុរី និងហុងកុង។

១៦. តើអូស្ត្រាលីមានធនធានក្រោមដីអ្វីខ្លះ?
ចំ. អូស្រ្តាលីមានធនធានក្រោមដី មានធ្យូងថ្ម លីញីត ស្ពាន់ មាស តង់ស្តែន នីកែល គូបាល ស៊ីកូនីញូម ដែក បុកស៊ីត និងអ៊ុយរ៉ានីញូម ។

១៧. តើអូស្រ្តាលីមានកំណប់រ៉ែអ្វីធំជាងគេលើលោក? 
ចំ. អូស្ត្រាលីមានកំណប់រ៉ែធំជាងគេលើលោក គឺបុកស៊ីតដែលមានបរិមាណលេខ១ លើពិភពលោក ឯអ៊ុយរ៉ានីញូមមាន១/៣ នៃបរិមាណអ៊ុយរ៉ានីញូមនៅលើពិភពលោក។

១៨. តើអូស្ត្រាលីមានឧស្សាហកម្មអ្វីខ្លះ?
ចំ. អូស្រ្តាលីមានឧស្សាហកម្មដូចជា៖
- មានសំណង់រថយន្ត
- សំណង់នាវា
- ផលិតយន្តហោះ
- និងសម្ភារៈកសិកម្ម។