១. តើអ្នកណាផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិ? ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា? មានសមាជិកប៉ុន្មានប្រទេស? ដើម្បីអ្វី?
ចំ. អ្នកផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិគឺ៖
- គំនិតលោក ហ្រ្វង់ឃ្លីន រ៉ូស្វែល
ជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់ដែលពលរដ្ឋអាមេរិកបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្ត
៤អាណត្តិជាប់ៗគ្នា
- ថ្ងៃ២៤ តុលា ១៩៤៥
- មានសមាជិក ៥១ ប្រទេស បច្ចុប្បន្នមានសមាជិក ១៩៣ ប្រទេស
- ដើម្បីថែរក្សាសន្តិភាព សន្តិសុខ និងភាពរុងរឿងនៃមនុស្សជាតិ។
២. តើពាក្យពេចន៍«សហប្រជាជាតិ»បានលេចឡើងដំបូងនៅពេលណា?
ចំ. ពាក្យពេចន៍ «សហប្រជាជាតិ» បានលេចឡើងដំបូងនៅថ្ងៃទី១ ខែ មករា
ឆ្នាំ ១៩៤១។
៣.
តើសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានប៉ុន្មានប្រទេស? ប្រទេសណាខ្លះ?
ចំ. សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានប្រាំប្រទេសគឺ៖
- ប្រទេសបារាំង
- ប្រទេសអង់គ្លេស
- សហភាពសូវៀត
- សហរដ្ឋអាមេរិក
- ប្រទេសចិន។
៤. តើខ្លឹមសារធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិមានគោល បំណងសំខាន់អ្វីខ្លះ?
ចំ. ខ្លឹមសារធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិមាន១៩ជំពូក
និង១១១មាត្រាដែលមានគោលបំណងសំខាន់ៗបីគឺ៖
- ទី១ រួមរស់នៅក្នុងសន្តិភាព
រួបរួមកម្លាំងគ្នាដើម្បីថែរក្សានូវសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ។
- ទី២ អនុវត្តគោលការណ៍ច្បាប់ដោយមិនប្រើប្រាស់កម្លាំងអាវុធ
លើកលែងតែករណីចាំបាច់ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម។
- ទី៣ ពឹងផ្អែកលើស្ថាប័នអន្តរជាតិដើម្បីជួយឱ្យមានវឌ្ឍនភាពខាងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច
និងសង្គមដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងឡាយ។
១. តើមាត្រាទី១ នៃធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិចែងអំពីអ្វីខ្លះ?
ចំ. មាត្រាទី១
មាន៤ចំណុចគឺ៖
- រក្សាសន្តិភាព សន្តិសុខអន្តរជាតិដោយបញ្ចៀសនូវការគំរាមកំហែងមកពីសន្តិភាព
និងបង្រ្កាបគ្រប់អំពើឈ្លានពាន
- ពង្រឹងទំនាក់ទំនង ជាមិត្តភាពរវាងប្រជាជាតិទាំងឡាយដោយឈរលើការគោរពសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋ
- សហប្រតិបត្តិការ ជាអន្តរជាតិផ្សេងៗដូចជាវិស័យ
សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច បញ្ញាជន និងមនុស្សធម៌ដោយមិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងពណ៌សម្បុរ
- រួមកម្លាំងនៃប្រជាជាតិ ទាំងអស់ឆ្ពោះទៅរកគោលបំណងរួមមួយ។
២. តើគោលការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិមានអ្វីខ្លះ?
ចំ. គោលការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិមាន៖
- មានសមភាព និងអធិបតេយ្យភាពរវាងសមាជិកទាំងអស់
- សមាជិកទាំងអស់មានកាតព្វកិច្ចដោយធ្វើតាម
និងជឿលើធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ
- សមាជិកទាំងអស់ត្រូវចូលរួមដោះស្រាយរាល់ជម្លោះអន្តរជាតិ
- សមាជិកទាំងអស់ត្រូវជួយឧបត្ថម្ភដល់អង្គការនេះហាមឧបត្ថម្ភរដ្ឋណាដែលអង្គការបានរឹតត្បិត
- អង្គការសហប្រជាជាតិត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យរដ្ឋដែលមិនមែនជាសមាជិកគោរពច្បាប់ជាចាំបាច់ដើម្បីទ្រទ្រង់សន្តិភាពពិភពលោក
- ធម្មនុញ្ញមិនអនុញ្ញាតឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិធ្វើអន្តរាគមន៍លើកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរដ្ឋណាឡើយ។
១. តើអង្គការសហប្រជាជាតិ មានស្ថាប័នសំខាន់ៗប៉ុនា្មន? អ្វីខ្លះ?
ចំ. អង្គការសហប្រជាជាតិមានស្ថាប័នសំខាន់ៗ
ចំនួន៦គឺ៖
- មហាសន្និបាត
- ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ
- ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល
- តុលាការអន្តរជាតិ
- លេខាធិការដ្ឋាន
- ក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។
២. ចូរនិយាយពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នមហាសន្និបាត។
ចំ. មហាសន្និបាត៖ ធ្វើឡើងខែកញ្ញា និងបញ្ចប់វិញនៅមុនបុណ្យណូអែល ។ ភាសាប្រើជាផ្លូវការមាន៖
- ភាសាអង់គ្លេស
- ភាសាបារាំង
- ភាសាអេស្ប៉ាញ
- ភាសាអារ៉ាប់
- ភាសារុស្ស៊ី
- និងភាសាចិន។
៣. ចូរនិយាយពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។
ចំ. ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ៖ មានសមាជិកជាតំណាងមកពី១៥ប្រទេស។ ហើយមានសមាជិកអចិន្រ្តៃយ៍ ប្រាំគឺ ៖
- ប្រទេសរុស្ស៊ី
- ប្រទេសអាមេរិក
- ប្រទេសអង់គ្លេស
- ប្រទេសបារាំង
- ប្រទេសចិន។
ក្រុមនេះមានសិទ្ធិពិសេសរបស់ខ្លួនក្នុងការសម្រេចចិត្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច
ឬមួយធ្វើសេចក្តីសម្រេចប្រើមធ្យោបាយកម្លាំងយោធា។
៤. ចូរនិយាយពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាភិបាល។
ចំ. ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល៖ មានតួនាទីទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងផ្នែករដ្ឋបាលលើប្រទេសទាំងឡាយណា
ដែលនៅក្រោមអាណានិគមរបស់គេ ។
៥. ចូរនិយាយពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នតុលាការអន្តរជាតិ។
ចំ. តុលាការអន្តរជាតិ៖ មានទីតាំងនៅ ទីក្រុងឡាអេស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសហូឡង់។ មានចៅក្រមចំនួន
១៥រូបក្នុងអណត្តិ ៩ឆ្នាំ ហើយជ្រើសតាំងដោយមហាសន្និបាត និងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។
៦. ចូរនិយាយពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នលេខាធិការដ្ឋាន។
ចំ. លេខាធិការដ្ឋាន៖ ចាប់តាំងពីបង្កើតរហូតដល់បច្ចុប្បន្នមានអគ្គលេខាធិការដ្ឋាន ៩រូបគឺ៖
- លោក ទ្រីវលី (១៩៤៦-១៩៥២) សញ្ជាតិ ន័រវេស
- លោក ដាក់ហាំម៉ាសូល (១៩៥៣-១៩៦១) សញ្ជាតិ
ស៊ុយអែត
- លោក អ៊ូថាន់ (១៩៦១-១៩៧១) សញ្ជាតិ ភូមា
- លោក គៀកវាលហែម (១៩៧២-១៩៨១) សញ្ជាតិ
អូទ្រីស
- លោក សាវីយេប៉េរេដឺគូអេឡា (១៩៨២-១៩៩១)
សញ្ជាតិ បេរ៉ូ
- លោក ប៊ូត្រូសប៊ូត្រូសកាលី (១៩៩២-១៩៩៧)
សញ្ជាតិ អេហ្ស៊ីប
- លោក កូហ្វីអានណាន់ (១៩៩៧-២០០៦) សញ្ជាតិ ហ្គាណា
- លោក បានគីមូន (២០០៧-២០១២) សញ្ជាតិ កូរ៉េ
- លោក អង់ទីញ៉ូ ហ្កាតារ៉េស (២០១២-
បច្ចុប្បន្ន) សញ្ជាតិ ព័រទុយហ្គាល់។
៧. ចូរនិយាយពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច
និងសង្គម ។
ចំ. ក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច
និងសង្គម៖ ដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសឧស្សាហកម្ម
និបញ្ហាជំនួយដល់ប្រទេសតតិយលោក។