ជំពូក៤ ការរំលាយអាហារ
មេរៀនទី៣ ការរំលាយអាហារ
មេរៀនសង្ខេប
សេចក្ដីផ្ដើម
- កោសិកា មិនអាចប្រើប្រាស់អាហារដែលយើងបរិភោគភ្លាមៗបានទេ។ តាមធម្មតាសារធាតុចិញ្ចឹមនៅក្នុងអាហារជាម៉ូលេគុលធំៗ។ កោសិកាមិនអាចចាប់យកសារធាតុចិញ្ចឹមទាំងនោះមកប្រើប្រាស់បាន លុះត្រាតែ ម៉ូលេគុលធំៗទាំងនោះត្រូវបានបំបែកទៅជាម៉ូលេគុលតូច និងងាយសិន។ លំនាំនៃការបំបែកម៉ូលេគុលនេះជា ការរំលាយអាហារ។
១. ការរំលាយអាហារបែបមេកានិច និងគីមី
- ការរំលាយអាហារតម្រូវមានដូចជា៖
- តើការរំលាយអាហារចែកចេញជាប៉ុន្មានបែប? អ្វីខ្លះ?
- ការរំលាយអាហារមាន២ បែបគឺ៖
ការរំលាយអាហារបែបមេកានិច ការរំលាយអាហារបែបគីមី
២. អាហារសំខាន់ទាំងបីក្រុម
- អាហារភាគច្រើន ដែលមនុស្សបរិភោគស្ថិតនៅក្នុងក្រុមអាហារសំខាន់ទាំងបី។
- អាហារសំខាន់ៗទាំងបីក្រុមដែលមនុស្សត្រូវការមាន៖
- ប្រូតេអ៊ីន: មាននៅក្នុងប្រភេទអាហារដូចជា សាច់សត្វ ត្រី ស៊ុត សណ្តែកសៀង គ្រាប់ធុញ្ញជាតិ...។
ប្រូតេអ៊ីន
- គ្លុយស៊ីត: ជាសមាសធាតុរួមមាន ស្ករងាយ(គ្លុយកូស) អាមីដុង សែលុយឡូស មាននៅក្នុងប្រភេទអាហារដូចជា បាយ ដំឡូង នំប៉័ង ផ្លែឈើ ទឹកឃ្មុំ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ...។
គ្លុយស៊ីត
- លីពីត: មាននៅក្នុងប្រភេទអាហារដូចជាប្រេងរុក្ខជាតិ ប្រេងឆា ប្រេងដូង ខ្លាញ់សត្វ ប័រ សណ្តែកដី...។
- តើអង់ស៊ីមយថាប្រភេទមានន័យដូចម្តេច?
៣. ដំណើរការរំលាយអាហារ
- ការបំបែកអាហារក្នុងសរីរាង្គនៃប្រដាប់រំលាយអាហារប្រព្រឹត្តទៅជាច្រើនដំណាក់
ដើម្បីអាចឱ្យសារពាង្គកាយយកទៅប្រើប្រាស់។
៣.១. ក្នុងមាត់
- ការរំលាយអាហារចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងមាត់ គឺធ្មេញមុខខាំផ្ដាច់អាហាររឹង ។ ចង្កូមហែកច្រៀកអាហារ ថ្គាមកិនលំអិត។សកម្មភាពទាំងនេះជួយឱ្យការរំលាយអាហារបានលឿននិងងាយស្រួល។
- ក្នុងបំពង់អាហារពុំមានអង់ស៊ីម រំលាយអាហារទេ។
- អាហារអាចធ្លាក់ទៅក្នុងក្រពះ ដោយសារសាច់ដុំបំពង់អាហារកន្ត្រាក់ហើយរលាជាញឹកញាប់បង្កើតបានជាកម្លាំងមួយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រុញអាហារឱ្យធ្លាក់ទៅក្នុងក្រពះ។
- តាមបែបមេកានិច អាហារត្រូវបានបំបែកជាដុំតូចៗតាមរយៈការទំពាដោយធ្មេញ។ ធ្មេញមុខខាំផ្តាច់អាហាររឹង ចង្កូមជ្រៀកអាហារ ចំណែកឯថ្គាមកិនលម្អិត សកម្មភាពទាំងនេះជួយឱ្យការរំលាយអាហារបានលឿននិងងាយស្រួល។
- នៅពេលយើងទំពាអាហារ ថ្គាមកិនលម្អិតអាហារដែលផ្សើមដោយទឹកមាត់ធ្វើឱ្យអាហារសើមនិងទន់ 
ឯអណ្តាតក៏បង្វិលអាហារចុះឡើង។ ទឹកមាត់ផ្ទុកអង់ស៊ីមដែលបំបែកអាមីដុង(គ្លុយស៊ីត)នៅក្នុងដុំអាហារ។
៣.២. ក្នុងបំពង់អាហារ
- ក្នុងបំពង់អាហារ មានសាច់ដុំដែលមាននាទីកន្ត្រា្កក់និងរលាបង្កើតកម្លាំងរុញអាហារឱ្យទៅក្នុងក្រពះ។
- នៅក្នុងបំពង់អាហារពុំមានអង់ស៊ីមរំលាយអាហារទេ។ សាច់ដុំបំពង់អាហារកន្ត្រាក់ហើយរលាជាញឹកញាប់។ លក្ខណៈទាំងនេះបង្កើតបានជាកម្លាំងមួយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រុញអាហារឱ្យធ្លាក់ទៅក្រពះ។
៣.៣. ក្នុងក្រពះ
- ក្រពះផលិតអាស៊ីត និងអង់ស៊ីម។ នៅពេលអាហារចូលដល់ក្នុងក្រពះវាលាយជាមួយអាស៊ីតនិងអង់ស៊ីម។
- ក្រពះចាប់ផ្តើមច្របាច់អាហារហើយដុំអាហារធ្វើចលនាវិលចុះវិលឡើង។មានតែប្រូតេអ៊ីននៅ
ក្នុងអាហារតែប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានបំបែកនៅក្នុង ក្រពះ។ ចំណែកអាមីដុងនិងខ្លាញ់មិនបំបែកនៅក្នុងក្រពះទេ។ បន្ទាប់មកអាហារចាកចេញពីក្រពះមានសភាពជាធាតុរាវ។ វាហូរចូលទៅក្នុងពោះវៀនតូចក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។
៣.៤. ក្នុងពោះវៀនតូច
- អាហារសល់មិនទាន់បំបែកត្រូវបានបំបែកបន្តក្នុងពោះវៀនតូច។ ដូចនេះអាហារមួយចំនួនមាននៅក្នុងពោះវៀនតូច។ នៅក្នុងពោះវៀនតូចមានអង់ស៊ីម ជាច្រើនដែលបញ្ចេញដោយក្រពេញពោះវៀនតូច ថ្លើម និង លំពែងសម្រាប់បំបែកអាហារបែបគីមី ។
- ម៉ូលេគុលធំៗរបស់អាមីដុង ប្រូតេអ៊ីន និងខ្លាញ់ត្រូវបានបំបែកយ៉ាងពេញលេញនៅក្នុងពោះវៀនតូច៖
- ម៉ូលេគុលសារធាតុគីមីធំៗត្រូវបានបំបែកដូចខាងក្រោម
- ថ្លើមផលិតធាតុរាវពណ៌បៃតងហៅថា ទឹកប្រមាត់។ ទឹកប្រមាត់ស្តុកទុកក្នុងថង់ប្រមាត់ មុននិងវាត្រូវបានបញ្ចេញទៅក្នុងពោះវៀនតូច។ ទឹកប្រមាត់ចូលរួមក្នុងការបំបែកខ្លាញ់។
- លំពែងបញ្ចេញអង់ស៊ីមរំលាយអាហារ(រសលំពែង)ទៅក្នុងពោះវៀនតូច ដែលជួយក្នុងការបំបែកគ្លុយស៊ីត ខ្លាញ់ និងប្រូតេអ៊ីន។
៣.៥. ក្នុងពោះវៀនធំ
- រូបធាតុដែលមិនអាចបំបែក និងមិនជ្រាបចេញក្លាយជាកាកសំណល់រឹង បញ្ចេញមកក្រៅក្រោមរូបរាងជាលាមក។ លាមកធ្លាក់ចូលទៅក្នុងចុងពោះវៀន។
- លាមកស្តុកទុកជាបណ្តោះអាសន្ននៅក្នុងចុងពោះវៀន រហូតដល់វាត្រៀមចាកចេញក្រៅសារពាង្គកាយតាមទ្វារធំ។
៤. សម្រូបអាហារ
- សម្រូបអាហារគឺជា ការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមទាំងអស់របស់អាហារ ដោយឆ្លងកាត់តាមផ្ទៃភ្នាសពោះវៀនតូច។
- ម៉ូលេគុលអាហារតូចៗចូលក្នុងឈាមបានតាមរយៈភ្នាសពោះវៀនតូច។
៤.១ ជម្រាបក្នុងពោះរៀនតូច
- ពោះវៀនតូច មានប្រវែងប្រហែល7m។ផ្ទៃខាងក្នុងពោះវៀនតូចមានពកតូចៗរាប់លានហៅថាជ្រាំងពោះវៀ-ន។ជ្រាំងពោះវៀននីមួយៗមានប្រវែង០,៥mm ។ ជម្រាបធ្វើឡើងតាមរយៈជ្រាំងពោះវៀន ។ អាហាររលាយជ្រាបតាមជ្រាំងពោះវៀន ហើយចូលទៅក្នុងបណ្ដាញសរសៃឈាមដែលដឹកនាំសារធាតុចិញ្ចឹមទៅគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃសារពាង្គកាយ។ជ្រាំងពោះវៀននេះបង្កើនទំហំផ្ទៃពោះវៀនតូច ដើម្បីជួយសម្រួលសម្រូបអាហាររលាយ។
៤.២ ជម្រាបក្នុងវៀនធំ
- អាហារមិនរលាយចូលក្នុងពោះវៀនធំមានសភាពជាល្បាយរាវ។
- ពោះវៀនធំស្តុកអាហារមិនរលាយ(កាកសំណល់រឹងឬលាមក)បានយ៉ាងយូរ៣ថ្ងៃ។
- បាក់តេរីជួយបំបែក កាកសំណល់ជាសែលុយឡូសដែលមាននៅក្នុងពោះវៀនធំ ។ ការបំបែកនោះផលិតបានវីតាមីន K និងវីតាមីន B កុំផ្លិចដែលរាងកាយត្រូវការ។
- កាកសំណល់ក្នុងពោះវៀនធំចេញមកក្រៅសារពាង្គកាយត្រូវបានត្រួតពិនិត្យដោយ សាច់ដុំនៃចុងពោះវៀននិងសាច់ដុំទ្វាធំ។
៥. ការប្រើប្រាស់អាហាររលាយ
- សារធាតុចិញ្ចឹមត្រូវបានប្រើប្រាស់ដូចជា៖
- ស្ករងាយ : នៅក្នុងឈាមស្ករធ្វើដំណើរទៅសាច់ដុំ ដើម្បីផ្ដល់ថាមពល។ ស្ករលើសត្រូវស្តុកទុកនៅក្នុងថ្លើមក្រោមទម្រង់ជាគ្លីកូសែន។
- អាស៊ីតអាមីនេ : នៅក្នុងឈាម អាស៊ីតអាមីនេធ្វើដំណើរទៅកាន់សរីរាង្គផ្សេងៗដើម្បីបង្កើតប្រូតេ-អ៊ីនសម្រាប់ការលូតលាស់និងការជួសជុល ។ អាស៊ីតអាមីនេខ្លះទៀតស្ថិតនៅក្នុងថ្លើមបង្កើតប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងឈាម។ ឧទាហរណ៍ ភីប្រ៊ីណូសែនសម្រាប់កំណកឈាម។ អាស៊ីតអាមីនេលើសត្រូវបានបំបែកហើយផ្ដល់ជាថាមពល។
- វីតាមីន : ស្តុកក្នុងថ្លើម និងបញ្ចេញទៅក្នុងឈាមនៅពេលត្រូវការ។
៦. នាទីរបស់ថ្លើម
- ថ្លើមទទួលឈាមពីប្រភពសំខាន់២ផ្នែក៖
- ថ្លើមមានមុខងារដូចជា៖