ជំពូកទី១ ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក
មេរៀនទី៧ ស្ថានភាពទ្វីបអឺរ៉ុបមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី១
ខ្លឹមសារទី១៖ ការប្រណាំងប្រជែងរវាងខាងកម្លាំងនិងសេដ្ឋកិច្ច
១. តើហេតុអ្វីនៅដើមសតវត្សទី២០បានជាបារាំងអង់គ្លេសខិតចូលជិតគ្នា?
ចំ. នៅដើមសតវត្សទី២០បានជាបារាំង និងអង់គ្លេសខិតចូលជិតគ្នា ព្រោះប្រទេសទាំងពីរជាប្រទេសទទួលផលប្រយោជន៍ពីអាណានិគមច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។
២. ចំណែកប្រទេសរុស្ស៊ីត្រូវ.......................ក្នុងសង្គ្រាម.................នៅតំបន់ម៉ាន់ជូរី។
ចំ. ចំណែកប្រទេសរុស្ស៊ីត្រូវ ទទួលបរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងសង្គ្រាម ជប៉ុន - រុស្ស៊ី នៅតំបន់ម៉ាន់ជូរី។
៣. ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសមហាអំណាចនៅអឺរ៉ុបខ្លះមានការច្រណែននឹងបារាំង និងអង់គ្លេស?
ចំ. បានជាប្រទេសមហាអំណាចនៅអឺរ៉ុបខ្លះមានការច្រណែននឹងបារាំង និងអង់គ្លេសដោយសារខ្លួនគ្មានទីផ្សារអាណានិគម ឬមានតិចតួច។
៤. នៅចុងសតវត្សទី១៩ ដើមសតវត្សទី២០ ទំនាក់ទំនង.......................................................................។
ចំ. នៅចុងសតវត្សទី១៩ ដើមសតវត្សទី២០ ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកាន់តែរង្គោះរង្គើខ្លាំងឡើងៗឈានទៅរកការផ្ទុះសង្គ្រាមប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់។
៥. តើការបង្រួបបង្រួមគ្នារវាងអាល្លឺម៉ង់ និងអ៊ីតាលីធ្វើឱ្យប៉ះទង្គិចទៅលើមហាអំណាចណាខ្លះ?
ចំ. ការបង្រួបបង្រួមគ្នារវាងអាល្លឺម៉ង់ និងអ៊ីតាលីបានធ្វើឱ្យប៉ះទង្គិចទៅលើមហាអំណាចនៅទ្វីបអឺរ៉ុបដូចជា៖
ប្រទេសអង់គ្លេស
ប្រទេសបារាំង
ប្រទេសរុស្ស៊ី
ប្រទេសអូទ្រីស-ហុងគ្រី
និងប្រទេសមហាអំណាចផ្សេងៗទៀតដោយជៀសមិនរួច។
៦. តើនៅទ្វីបអាស៊ីជប៉ុន (មហាអំណាចថ្មី) បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍ប្រទេសណាខ្លះ?
ចំ. នៅទ្វីបអាស៊ីជប៉ុន (មហាអំណាចថ្មី) បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសដូចជា៖
ប្រទេសអង់គ្លេស
ប្រទេសបារាំង
ប្រទេសរុស្ស៊ី
ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់
សហរដ្ឋអាមេរិក។
៧. ទំនាស់បានកើតឡើងចេញពី.....................ដែលលាតសន្ធឹងលើទឹកដីយ៉ាងធំធេងនៃតំបន់ភូមិភាគខាងជើងនៃ................................................................. ហើយដែលក្លាយជា.................. រវាងពួកប្រទេស..................។
ចំ. ទំនាស់បានកើតឡើងចេញពីចក្រភពអូតូម៉ង់ ដែលលាតសន្ធឹងលើទឹកដីយ៉ាងធំធេងនៃតំបន់ភូមិភាគខាងជើងនៃទ្វីបអាហ្រ្វិក តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា តំបន់អឺរ៉ុប ប៉ែកអាគ្នេយ៍ ហើយដែលក្លាយជា ការបែងចែក រវាងពួកប្រទេស
ចក្រពត្តិនិយម។
៨. តើទំនាស់អន្តរជាតិត្រូវបានកំណត់ផ្សេងៗពីគ្នាអាស្រ័យទៅលើអ្វី?
ចំ. ទំនាស់អន្តរជាតិត្រូវបានកំណត់ផ្សេងៗពីគ្នា អាស្រ័យទៅនឹងផលប្រយោជន៍របស់កំពូលមហាអំណាចចាស់ និងកំពូលមហាអំណាចថ្មី។
៩. តើការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លាដោយសារអ្វី?
ចំ. ការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លាដោយសារ ការដណ្តើមប្រទេសអាណានិគម និងតំបន់ក្រោមឥទ្ធិពលដូចមាន
ការគ្រប់គ្រងទៅលើផ្ទៃសមុទ្រ និងនៅលើផ្ទៃដីគោក នៅក្នុងទំនាក់ទំនងយោធា។
១០. តើទស្សនកម្លាំងយោធាជាមធ្យោបាយអ្វី?
ចំ. ទស្សនកម្លាំងយោធា ជាមធ្យោបាយសម្រាប់ដោះស្រាយកិត្យានុភាព និងឥទ្ធិពលនៅក្នុងពិភពលោកដ៏ធំធេង។
១១. កិច្ចព្រមព្រៀងការយោគយល់ដោយ.................... ជា........................និងជា.......................... របស់រដ្ឋ ដែលជា.....................................ដោយចំហ អាស្រ័យនឹង ............. នយោបាយ។
ចំ. កិច្ចព្រមព្រៀងការយោគយល់ដោយ បិទបាំងឬ ដោយចំហ ជា ឥរិយាបថការទូត និងជា នយោបាយក្រៅប្រទេស របស់រដ្ឋ ដែលជា ការលាក់កំបាំង ឬជាការគំរាមកំហែង ដោយចំហ អាស្រ័យនឹង ល្បែងនយោបាយ។
ខ្លឹមសារទី២៖ ការប្រណាំងប្រជែងខាងអាណានិគមនិយម
១. មុនពេលសង្រ្គាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអេស្ប៉ាញបានផ្ទុះឡើងពីឆ្នាំ ........... មកម៉្លេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើសំណើ..............................ពីអេស្ប៉ាញ ដោយតម្លៃ.......................... តែអេស្ប៉ាញបានបដិសេធព្រោះមិនធ្លាប់មាន..........................................................។
ចំ. មុនពេលសង្រ្គាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអេស្ប៉ាញបានផ្ទុះឡើងពីឆ្នាំ ១៨៤៩ មកម៉្លេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើសំណើសុំទិញ កោះគុយបា ពីអេស្ប៉ាញ ដោយតម្លៃ ១០០លានដុល្លារ តែអេស្ប៉ាញបានបដិសេធព្រោះមិនធ្លាប់មានប្រពៃណីលក់ប្រទេសអាណានិគម។
២. តើនៅលើកោះគុយបា បានផ្ទុះឡើងនូវការប្រឆាំងនឹងអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់អេស្ប៉ាញនៅឆ្នាំណា?
ចំ. នៅឆ្នាំ ១៨៩៥ លើកោះគុយបា បានផ្ទុះឡើងនូវការប្រឆាំងនឹងអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់អេស្ប៉ាញ។
៣. តើអាមេរិក បានយកលេសវាយអេស្ប៉ាញនៅ ខែ ឆ្នាំណា? ដោយសារមូលហេតុអ្វី?
ចំ. សហរដ្ឋអាមេរិកបានយកលេសវាយលុកទៅលើអេស្ប៉ាញនៅខែ មេសា ឆ្នាំ១៨៩៨ ដោយសារតែការផ្ទុះគ្រាប់នៅលើនាវាចម្បាំង«មេន»។
៤. តើជ័យជំនះរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើអេស្ប៉ាញ បានផ្តល់លទ្ធផលអ្វីខ្លះឱ្យអាមេរិក?
ចំ. ជ័យជំនះរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់លទ្ធផលឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបើកផ្លូវដើម្បីធ្វើការឈ្លានពានភូមិភាគខាងត្បូងនៃអាមេរិកឡាទីន តំបន់បូព៌ា និងភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
៥. សង្រ្គាមមួយទៀតដែលទាក់ទងទៅនឹង............................... គឺការពាក់ព័ន្ធ......................... ជាមួយនិង....................................ទាំងពីរ ដែលស្ថិតនៅភូមិភាគ......................................................................។
ចំ. សង្រ្គាមមួយទៀតដែលទាក់ទងទៅនឹងការបែងចែកពិភពលោក គឺការពាក់ព័ន្ធ អង់គ្លេស ជាមួយនិងសាធារណរដ្ឋប៊ួរ ទាំងពីរ ដែលស្ថិតនៅភូមិភាគខាងត្បូងនៃទ្វីបអាហ្រ្វិក។
៦. ចូរនិយាយពីសង្រ្គាមរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងសាធារណរដ្ឋប៊ួរ។
ចំ. សង្រ្គាមរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងសាធារណរដ្ឋប៊ួរគឺជា៖
ជាសង្គ្រាមដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំ៖ ចក្រភពអង់គ្លេសបានបញ្ចូនកងទ័ពចំនួន ២៥០,០០០នាក់ទៅប្រយុទ្ធនឹងកងទ័ពប៊ួរ។ ក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នានេះអង់គ្លេសប្រើអាវុធយុទ្ធភណ្ឌទំនើបៗ ដែលជាគំរូដល់កងទ័ពលើសកលលោកនិងជាលើកទី១ដែលកងទ័ពអង់គ្លេសប្រើកាំភ្លើងយន្ត។
កម្លាំងគូរសត្រូវមិនស្មើរគ្នាទេ៖ កងទ័ពអង់គ្លេសទទួលជ័យជំនះហើយភ្ជាប់សាធារណរដ្ឋទាំងពីរបស់ជនជាតិប៊ួរជាអាណានិគមរបស់ខ្លួន។
៧. តើសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ជប៉ុននៅឆ្នាំ១៩០៤-១៩០៥ គឺជាសង្គ្រាមដូចម្តេច? ចូររៀបរាប់។
ចំ. សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ជប៉ុននៅឆ្នាំ១៩០៤-១៩០៥ គឺជាសង្គ្រាម៖
សង្រ្គាមបែងចែកតំបន់អាណានិគមនៅក្នុងតំបន់ចុងបូព៌ា។
ក្នុងសង្រ្គាមនេះអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតនៅក្នុងភាគីរបស់ជប៉ុនធ្វើឲ្យភាគីជប៉ុនទទួលបានជ័យជំនះតាមសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពឆ្នាំ១៩០៥។
ជាលទ្ធផលជប៉ុនបានពង្រឹងគោលជំហរបស់ខ្លួននៅក្នុងភូមិភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ម៉ាន់ជូរី និងយកប្រទេសកូរ៉េដាក់ជាអាណានិគមរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩១០ ។
៨. តើនៅឆ្នាំ១៩០០ សភារ៉ៃស្តាកបានអនុម័តកម្មវិធីថ្មីស្តីពីអ្វី?ហើយបញ្ហាសំខាន់នៅក្នុងកម្មវិធីនេះគឺអ្វី?
ចំ.នៅឆ្នាំ ១៩០០ សភារ៉ៃស្តាកបានអនុម័តកម្មវិធីថ្មីស្តីពីការប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធនៅលើផ្ទៃសមុទ្រ។ ហើយបញ្ហាសំខាន់នៅក្នុងកម្មវិធីនេះគឺយកជ័យជំនះទៅលើម្ចាស់សមុទ្រទីមួយគឺចក្រភពអង់គ្លេស។
៩. តើទំនាស់រវាងអង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់បានធ្វើឱ្យមានបម្រែបម្រួលអ្វីខ្លះ?
ចំ.ទំនាស់រវាងអង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់បានធ្វើឱ្យមានបម្រែបម្រួលនយោបាយក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។
ខ្លឹមសារទី៣៖ ការបង្កើតបក្សសម្ព័ន្ធយោធា (ប្លុក)
១. តើសម្ព័ន្ធភាពយោធាទី១ ឈ្មោះអ្វី? កើតឡើងនៅពេលណា?
ចំ. សម្ព័ន្ធភាពយោធាទីមួយគឺ សម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគី ដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីសង្រ្គាមបារាំង-ព្រុស។
២. តើលោកអធិការបតីប៊ីស្មាក់មានការព្រួយបារម្ភរឿងអ្វី?
ចំ. លោកអធិការបតីប៊ីស្មាក់មានការព្រួយបារម្ភរឿងស្ថានភាពអាល្លឺម៉ង់នៅអឺរ៉ុបប៉ែកកណ្តាល។
៣. តើប្រទេសណាខ្លះដែលអាចឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្តីត្រូវការរបស់អាល្លឺម៉ង់បាន? ហើយពួកគេបានបង្កើតអ្វីឡើង? ចំ. ប្រទេសដែលអាចឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្តីត្រូវការរបស់អាល្លឺម៉ង់បានមាន អ៊ីតាលី អូទ្រីស-ហុងគ្រី ហើយពួកគេបានបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគី អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី អូទ្រីស-ហុងគ្រី ឡើង។
៤. ដើម្បីដោះស្រាយទង្វើរបស់អាល្លឺម៉ង់តើបារាំងត្រូវធ្វើដូចម្តេចខ្លះ?
ចំ. ដើម្បីដោះស្រាយទង្វើរបស់អាល្លឺម៉ង់បារាំងត្រូវធ្វើដូចជា៖
បារាំបានចងសម្ព័ភាពជាមួយរុស្ស៊ីដោយបារាំងបានលុបចោលនូវទំនាស់ដែលកើតពីមុនរវាងបារាំង-រុស្ស៊ីនៅតំបន់ចុងបូព៌ា និងមជ្ឈិមបូព៌ា។
រុស្ស៊ី-បារាំងបានចុះហត្ថលេខាសម្ព័ន្ធភាពស្តីពីកតិកាសញ្ញានយោបាយយោធា (១៨៩១-១៨៩៣)។
៥. តើនៅចុងសតវត្សទី១៩ ទ្វីបអឺរ៉ុបបានបង្កើតប្លុកយោធាប៉ុន្មាន? ប្លុកអ្វីខ្លះ?
ចំ. នៅចុងសតវត្សទី១៩ទ្វីបអឺរ៉ុបបានបង្កើតប្លុកយោធាពីរ ប្លុកគឺ៖
ប្លុក៖ អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី អូទ្រីស-ហុងគ្រី។
ប្លុក៖ រុស្ស៊ី-បារាំង។