(ជ២)មេរៀនទី២៖ (មេរៀនសង្ខេប) ទឹកសាប

ជំពូកទី២៖​ ទឹកលើភពផែនដី

មេរៀនទី២៖ ទឹកសាប

មេរៀនសង្ខេប

           ទឹក គឺជាធនធានកើតឡើងវិញដ៏មានសារៈសំខាន់។ វាចាំបាច់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតលើផែនដីមនុស្សក៏ត្រូវការចាំបាច់សម្រាប់បរិភោគ និង​ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតជាច្រើនផងដែរ។ ទឹកសាបដែលមនុស្សប្រើប្រាស់មានប្រភពពីរគឺ ទឹកក្នុងដី និងទឹកលើផ្ទៃដី។

១.ប្រព័ន្ធទឹកសាបលើផ្ទៃដី

    ទឹកលើផ្ទៃដី ជាកំណកអាកាសដែលមិនជ្រាបចូលក្នុងដីឬមិនត្រឡប់ចូលក្នុងបរិយាកាសវិញតាមរយៈរំហួតឬរំភាយចំហាយទឹក។​ ដៃទន្លេ ជាខ្សែទឹកតូចៗដែលហូរចូលទៅក្នុងផ្លូវទឹកធំមួយ។ អាងរងទឹកភ្លៀង ឬទីជម្រាល ជាតំបន់ដែលមានលំហូរឆ្លងកាត់ទៅក្នុង ទន្លេ បឹង ស្ទឹង ឬអូរ។ ខ្សែចែកទឹក អាងរងទឹកភ្លៀងមួយត្រូវបានចែកដាច់ពីអាងរងទឹកភ្លៀងមួយទៀត ដោយតំបន់មួយហៅថា ខ្សែចែកទឹក។ បឹងគឺជាអាងទឹកនៅលើទ្វីបដែលមានទំហំពីតូចដល់ធំហើយមានផ្ទៃលើហួតចូលទៅក្នុងបរិយាកាស។

២.ទឹកក្នុងដី

ទឹកក្នុងដី គឺជាកំណកអាកាសដែលធ្លាក់មកលើផ្ទៃដីហើយជ្រាបចូលទៅក្នុងដីតាមរយៈប្រលោះ ឬប្រហោងដី     និងតាមប្រហោងប្រលោះសិលាក្នុងសំបកផែនដីរួចស្តុកទុកនៅក្នុងប្រហោងនិងស្នាមប្រេះនានានៅក្រោមដី។ ដង្ហើមទឹក គឺជាស្រទាប់សិលាឆ្អែតទឹក ឬជាស្រទាប់ដែលមានកំទេចកំណធូរដែលមានប្រហោងពោរពេញទៅដោយទឹកឬជាស្រទាប់សិលាដែលស្តុកទឹក និងអាចអោយទឹកហូរក្នុងដីបាន។ ទឹកក្នុងដី ចែកជាពីតំបន់គឺ តំបន់ខាងលើជា តំបន់មិន ឆ្អែតទឹកជាទូទៅតំបន់នេះមិនមានទឹកចេញទាំងស្រុងទេ។ សិលា និងដីនៃតំបន់នេះជ្រាបទឹក បន្ទាប់ពីភ្លៀងធ្លាក់ភ្លាមៗទឹកជ្រាបចុះក្រោមកាន់តែជ្រៅហើយប្រមូលផ្ដុំនៅក្នុងតំបន់មួយហៅថា តំបន់ឆ្អែតទឹក។ នៅចន្លោះរវាងភាគល្អិតនៃសិលាបានបំពេញដោយទឹក។ តំបន់ទាំងពីរនេះជួបគ្នាបង្កើតបានជាព្រំដែនក្នុងដីហៅថា នីវ៉ូទឹកក្នុងដី។

៣.ប្រព័ន្ធទន្លេប្រទេសកម្ពុជា

ទន្លេមេគង្គមានប្រភពមកពីខ្ពង់រាបទីបេនៃប្រទេសចិន ជាទន្លេវែងជាងគេទី12 ក្នុងពិភពលោក។ ទន្លេមេគង្គមានសារៈសំខាន់ដូចជាហូរនាំដីល្បាប់ដែលមានជីជាតិមកចាក់នៅតំបន់ទំនាបដែលនៅសងខាងទន្លេជាផ្លូវសំរាប់នាវាចរណ៍ជាតំបន់នេសាទ និងជាកន្លែងសាងសង់វារីអគ្គីសនី ។ ទន្លេនេះហូរកាត់ប្រទេស ៥គឺ ភូមា ឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម មានប្រវែង 4200km

៤.ការប្រើប្រាស់ទឹក

ទឹកមានសារៈសំខាន់សំរាប់ប្រើប្រាស់ដូចជា

·     ការប្រើប្រាស់នៅក្នុងគេហដ្ឋាន

·     វិស័យកសិកម្ម

·     វិស័យឧស្សាហកម្ម          

·     វិស័យថាមពល  

·     វិស័យគមនាគមន៍ 

·  និងវិស័យទេសចរណ៍ ។

​  ​​​​​​​​​