(ជ២)មេរៀនទី៣៖ (មេរៀនសង្ខេប) សាធារណរដ្ឋខ្មែរ(១៩៧០-១៩៧៥)

ពាក្យគន្លឹះ

·         ·     រដ្ឋប្រហារ      ៖ ការដណ្តើមអំណាចដោយប្រើកម្លាំងយោធាខុសច្បាប់។

·         ·     អនុម័ត          ៖ ការយល់ព្រម។

·         ·     អន្តរាគមន៍     ៖ ការជួយសង្រ្គោះឫពាំងមុខការពារ។

·         ·     រណសិរ្ស       ៖ ក្បាលទ័ព ជួរទ័ព។

·         ·     ឧទ្ធម្ភាគចក្រ   ៖ យន្តហោះមានកង្ហារពីលើឫយន្តហោះកន្ទំរុយ។

·         ·     បូរណភាព     ៖ ភាពពេញលេញ។

·         ·     អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ ៖ អាវុធគ្រឿងផ្ទុះដូចជាគ្រាប់បែក...។

·         ·     សមាជ        ៖ ការជួបជុំ ដើម្បីធ្វើសេចក្តីសម្រេចអ្វីមួយ។

·         ·     អតិផរណា      ៖ ទំនិញឡើងថ្លៃ តម្លៃប្រាក់ចុះថោក។

·         ·     អថិរភាព ឬអស្ថិរភាព  ៖ ភាពមិនឋិតថេរឫ ភាពមិននឹងនរ។

·         ·     អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ ៖ អាវុធគ្រឿងផ្ទុះដូចជាគ្រាប់បែក...។

·         ·     ទមិឡឥតសាសនា ៖ ពួកកុម្មុយនីស្តខ្មែរ ឬពួកខ្មែរក្រហម។

·         ·     មនោគមន៍វិជ្ជា ៖ ការបណ្តុះបណ្តាលផ្លូវចិត្តឱ្យជឿលើទស្សនៈ ឬនយោបាយពួកគេ។

·         ·     អភិរក្សនិយម  ៖ ពួករក្សារបបចាស់ គំនិតបែបបុរណ។

១. ការឈានចូលកាន់អំណាចនៃរបប  សាធារណរដ្ឋខ្មែរ

បានជាលេចឡើងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរព្រោះ៖

·         ·     សង្រ្គាមត្រជាក់ ៖ មនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ សេរីនិងកុំមុយនីសអូសទាញកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងសង្រ្គាម

·         ·     វិបត្តិសង្គម     ៖ អំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង

·         ·     វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច  ៖ ដួលរលំរោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋបណ្តាលមកពីពុករលួយ បក្សពួកស៊ីសង

·         ·     វិបត្តិនយោបាយ ៖ នយោបាយអព្យាក្រឹតមិនចំទិសបណ្តាលមកពីមនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរនិងអ្នកដឹកនាំ  

ខ្មែរលោភលន់អំណាច

·         វត្តមានជនជាតិបរទេស៖ ពួកយួន យៀកកុង យៀកមិញ បានចូលមករស់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាពិសេសយួនបានចូលមកគ្រប់ខេត្តទើបលន់នល់និងសិរីមតៈបង្ខំចិត្តធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះសីហនុចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃ១៨ មីនា ១៩៧០។

១.១. ស្ថានភាពនយោបាយក្នុងប្រទេសមុនរដ្ឋប្រហារ

+ តើរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំណាដល់ឆ្នាំណា?

- របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់   ១៩៧៥ ។

+ តើនៅដើមឆ្នាំ១៩៧០ សម្តេចនរោត្តមសីហនុ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកខ្មែរដែរ ឬទេ? ព្រោះអ្វី ?

- នៅដើមឆ្នាំ១៩៧០ សម្តេចនរោត្តមសីហនុ មិនបាន ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារព្រះអង្គបានចេញទៅសម្រាក និងព្យាបាលជំងឺនៅប្រទេសបារាំងរួចយាងទៅសហភាពសូវៀត ។

+តើលោកលន់ នល់និងបក្សពួកបានផ្តួលរំលំព្រះនរោត្តមសីហនុនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?

- ថ្ងៃទី១៨មីនា១៩៧០។

+ តើមុនរដ្ឋប្រហារប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចម្តេច?

-  ឆ្នាំ១៩៦៧-១៩៦៩មានវិបត្តិថវិកាជាតិឡើងដល់អតិបរមា

-  វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ ទាមទារសុំជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិក

- វិបត្តិនយោបាយនិងវិបត្តិថវិកាជាតិឡើងដល់កម្រិតអតិបរមា (១.៥០០លានរៀល) ។

+ តើថ្ងៃខែឆ្នាំណាដែលសម្តេចនរោត្តមសីហនុទទួលយល់ព្រមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីឈ្មោះរដ្ឋាភិបាលស្រោចស្រង់ជាតិ? ដឹកនាំដោយអ្នកណា? 

- ខែសីហា១៩៦៩។ដឹកនាំដោយលោកលន់ នល់ និងព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិសិរិមតៈ។

+ តើក្រោយពីការតែងតាំងលោកលន់ នល់ជាប្រមុខរដ្ឋក្នុងប្រទេសមានស្ថានភាពដូចម្តេច?

- ក្រោយពីការតែងតាំងលោកលន់ នល់ ជាប្រមុខរដ្ឋ ក្នុង ប្រទេសសកម្មភាពរបស់ពួកប្រឆាំងបានកម្រើក និងជ្រើមជ្រួលបះបោរឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ។

+ តើក្រោយរដ្ឋប្រហារ១៨ មីនា១៩៧០ សហរដ្ឋអាមេរិកបានថ្លែងដូចម្តេច?

- ទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកលន់នល់និងសិរិមតៈ។

+ តើនៅថ្ងៃទី១៦ មេសា​១៩៧០ លោកលន់ នល់ បានស្នើសុំអ្វីពីអាមេរិក? តើនៅខែឆ្នាំណាដែលលោកលន់ នល់ ប្រកាសរំសាយរដ្ឋសភា និងរដ្ឋាភិបាលចាស់?

- នៅថ្ងៃទី១៦ មេសា​១៩៧០ លោក លន់ នល់ បានស្នើសុំឱ្យអាមេរិកផ្តល់ជំនួយយោធា​ជាគ្រឿងអាវុធយុទ្ធភណ្ឌ  និងគ្រាប់រំសេវនានា

- ខែមីនា១៩៧២។

+ តើកងទ័ពអាមេរិកនៅព្រៃនគរវាយសម្រុកចូលប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?

- ៣០មេសា១៩៧០។

+ តើនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណាដែលលោកលន់នល់ ប្រកាសខ្លួនជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋ?

- ខែមីនា១៩៧២។

+ តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃរបបសាធារណរដ្ឋត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលណា?

- ថ្ងៃ៣០មេសា១៩៧២។

+ តើនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណាបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី? ជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ត ? ជ្រើសរើសព្រឹទ្ធសភា?

- ថ្ងៃទី៣០ កក្កដា១៩៧២ ប្រធានាធិបតី

- ថ្ងៃទី០៣ កញ្ញា១៩៧២ រដ្ឋសភា

- ១៧ កញ្ញា១៩៧២ ព្រឹទ្ធសភា។

+ តើនរណាជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់?​ បង្កើតឡើងនៅពេលណា? ហើយរំសាយនៅពេលណា ?

- លោកលន់នល់ ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់

- បង្កើតឡើងខែមេសា១៩៧៣

- រំសាយខែមីនា១៩៧៤។

១.២. ស្ថានភាពនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិក

+ តើក្រោយរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី ១៨ មីនា ១៩៧០ ក្រសួងការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើសេចក្តី

ថ្លែងការណ៍ដូចម្តេច ?

-  ក្រោយរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី ១៨ មីនា១៩៧០ ក្រសួងការ បរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើសេចក្តី

ថ្លែងការណ៍ពីការទទួលស្គាល់រដ្ឋអំណាចថ្មីនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលមានលោក លន់ នល់ និងព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិសិរិមតៈជាអ្នកដឹកនាំ ។

+ តើនៅថ្ងៃទី១៦ មេសា ១៩៧០ លោកលន់ នល់ បានស្នើសុំអ្វីពីអាមេរិក?

- នៅថ្ងៃទី១៦ មេសា ១៩៧០ លោកលន់ នល់ បានស្នើសុំឱ្យអាមេរិកផ្តល់ «ជំនួយយោធា» ជាគ្រឿងអាវុធយុទ្ធភណ្ឌ និងគ្រាប់រំសេវនានា ។

+ តើចាប់ពីចុងខែមីនា ១៩៧០ កងទ័ពព្រៃនគរបានវាយលុកចូលមកលើទឹកដីកម្ពុជាដើម្បីអ្វី?

-  ចាប់ពីចុងខែមីនា ១៩៧០ កងទ័ពព្រៃនគរបានវាយលុកចូលមកលើទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីបង្រ្កាបភាពចលាចលរបស់បណ្តាជនដែលបានក្រោកឈរឡើងការពារនយោបាយអព្យាក្រឹត ឯករាជ្យ និងបូរណភាពទឹកដី ។

+ តើពិភពលោកទាំងមូល បានវាយតម្លៃដូចម្តេចចំពោះសកម្មភាពរបស់អាមេរិកនៅកម្ពុជា?

-  ពិភពលោកទាំងមូល បានវាយតម្លៃលើសកម្មភាពទាំងនេះថាជាកិច្ចរៀបចំអន្តរាគមន៍ខាងនយោបាយដ៏ត្រង់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទសកម្ពុជា ។

+តើកងទ័ពអាមេរិកនៅព្រៃនគរបានចាប់ផ្តើមវាយសម្រុកចូលមកលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?

- នៅថ្ងៃទី ៣០ មេសា ១៩៧០ កងទ័ពអាមេរិកនៅព្រៃនគរបានចាប់ផ្តើមវាយសម្រុកចូលមកលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា ។

+ តើដល់ចុងខែឧសភា ១៩៧០ មានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីកើតឡើង?

-  ដល់ចុងខែឧសភា ចំនួនទាហានអន្តរាគមន៍បានកើនឡើងចំនួនដល់ ៨០ពាន់នាក់  

 - ប្រតិបត្តិការរាតត្បាតដ៏ព្រៃផ្សៃបានរីកសាយទៅលើខេត្តចំនួន១០នៅក្នុងប្រទេស

  -  នៅពេលនោះកងនាវាអាមេរិកបានបិទចរាចរតាមឆ្នេរសមុទ្រប្រទេសកម្ពុជា ។

២. របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ

v  របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរបានបង្កើតគណបក្សនយោបាយ៣ គឺ៖

·         ·​​    បក្សសង្គមសាធារណរដ្ឋ

·         ·    បក្សប្រជាធិតេយ្យ

·         ·    និង បក្សសាធារណរដ្ឋ  ។

+ តើនៅខែឆ្នាំណា លោកលន់ នល់ ប្រកាសរំលាយរដ្ឋសភា និងរដ្ឋាភិបាលចាស់?

-  នៅខែមីនា ១៩៧២ លោកលន់ នល់ ប្រកាសរំលំ(រំលាយ) រដ្ឋសភា និងរដ្ឋាភិបាលចាស់ ហើយបានប្រកាសខ្លួនថាជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋ ។

+ តើគេធ្វើប្រជាមតិដើម្បីអនុម័តលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? នៅឯណា? ហើយគេចារឹកយករបបនយោបាយប្រទេសឈ្មោះអ្វី ?

-  នៅថ្ងៃទី ៣០ មេសា ១៩៧២ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ គេបានធ្វើប្រជាមតិដើម្បីអនុម័តលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី

   ដែលនៅក្នុងនោះគេបានចារឹករបបនយោបាយប្រទេសយកឈ្មោះថា «សាធារណរដ្ឋ» ។

+ តើនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា ដែលគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី តំណាងរាស្រ្ត និងព្រឹទ្ធសភា?

-  នៅថ្ងៃទី ៣០ កក្កដា ១៩៧២ មានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី

-  នៅថ្ងៃទី ០៣ កញ្ញា ១៩៧២ មានការជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តសម្រាប់រដ្ឋសភា 

-  ហើយនៅថ្ងៃទី ១៧ កញ្ញា ១៩៧២ មានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសព្រឹទ្ធសភា។

+ តើនៅខែមេសា ១៩៧៣ មានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីកើតឡើង?

- នៅខែមេសា ១៩៧៣ នៅទីក្រុងភ្នំពេញមានការបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ដែលមានលោក លន់ នល់

  ជាប្រធាន ហើយនៅខែឧសភា «រដ្ឋាភិបាលវិសាមញ្ញមួយ» ត្រូវបានបង្កើតឡើង ។

+ តើនៅខែឆ្នាំណាក្រុមប្រឹក្សានយោបាយត្រូវរំសាយ?

- នៅចុងខែមីនា ១៩៧៤ក្រុមប្រឹក្សានយោបាយត្រូវរំសាយ គេបានបង្កើតក្រុមប្រឹក្សានីតិប្រតិបត្តិមួយជំនួសដែលមានលោកលន់ នល់ ជាប្រធាន។

+ តើពួកសាធារណរដ្ឋបានប្តេជ្ញាដូចម្តេចខ្លះ?

- ពួកសាធារណរដ្ឋបានប្តេជ្ញាថា ជំរុញប្រទេសឱ្យទៅដល់ប្រជាធិបតេយ្យផ្នែកនយោបាយ និងសង្គមត្រូវបំបាត់ឱ្យអស់នូវអំពើជិះជាន់ សង្កត់សង្កិន និងអំពើខ្វះអធ្យាស្រ័យដើម្បីឆ្ពោះទៅរកសុភមង្គល និងសម្បូរសប្បាយនៃប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ។

៣. ការបង្កើតរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា និងជ័យជំនះលើរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ

+ តើនៅថ្ងៃទី២៣ មីនា ១៩៧០ សម្តេចសីហនុបានថ្លែងការយ៉ាងដូចម្តេច? នៅឯណា ?

- នៅថ្ងៃ២៣ មីនា ១៩៧០ សម្តេចនរោត្តមសីហនុប្រកាសមិនទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋសភានៃ របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅទីក្រុងប៉េកាំង ។

+ តើរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជាបង្កើតឡើងដោយអ្នកណា?  នៅពេលណា ? នៅឯណា ?

- រណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជាបង្កើតឡើងដោយសម្តេចនរោត្តមសីហនុ 

- នៅថ្ងៃទី២៣ មីនា ១៩៧០

- នៅទីក្រុងប៉េកាំង ។

+ ចូររៀបរាប់ពីគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា។ តើបានសម្រេច ឬទេ?

- គោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជាគឺបង្រួបបង្រួមឯកភាពជាតិសម្រាប់ការតស៊ូប្រឆាំងអំពើឈ្លានពាននៃពួកចក្រពត្តិអាមេរិកដើម្បីផ្តួលរំលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ហើយកសាងប្រទេសកម្ពុជាដ៏សម្បូររុងរឿងស្របតាមឆន្ទៈរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ។ បានសម្រេច ។

+ តើនៅឆ្នាំ១៩៧៥ រណសិរ្សរួបរួមជាតិរំដោះទឹកដីបានប៉ុន្មានភាគរយ?

- នៅ១៩៧៥ រណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជាបានរំដោះ៩០%នៃទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាទំាងមូល

+ តើសហរដ្ឋអាមេរិកបានខំសាកល្បងស្រោចស្រង់របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរតាមរយៈអ្វី? តើអាមេរិកបានបង្កើតផ្លូវអាកាសពីណាទៅណា ?

- សហរដ្ឋអាមេរិកបានខំសាកល្បងស្រោចស្រង់របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរតាមការបង្កើតផ្លូវមួយហៅថា

« ស្ពានអាកាស »។

-  តភ្ជាប់ពីអាកាសយានដ្ឋានពោធិ៍ចិនតុងក្រុងភ្នំពេញទៅមូលដ្ឋានសឹកអាមេរិកនៅព្រៃនគរ(វៀតណាមខាងត្បូង) និងបាងកក (នៅថៃឡង់ដ៍) ។

+ ហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកបង្កើតស្ពានអាកាស?

v  បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកបង្កើតស្ពានអាកាស៖

·         ·     ដើម្បីជួយឧបត្ថម្ភប្រជាជននៅទីក្រុងភ្នំពេញ

·         ·     មានស្បៀងអាហារ

·         ·     គ្រាប់រំសេវ ប្រេងឥន្ធនៈ អង្ករ ។

+ តើនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា លោកលន់ នល់ បានចាកចេញពីក្រុងភ្នំពេញ?

- នៅថ្ងៃទី ១ មេសា ១៩៧៥ លោកលន់ នល់ បានចាកចេញពីក្រុងភ្នំពេញជាមួយនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ និងឧត្តមសេនីយ៍ជាង៣០នាក់ ។

+ តើនៅថ្ងៃទី១១-១២ ខែមេសា ១៩៧៥ មានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីកើតឡើង?

- នៅថ្ងៃទី១១-១២ ខែ មេសា ១៩៧៥ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកដែលនៅសេសសល់ចំនួន៨២នាក់បានចាកចេញតាមឧទ្ធម្ភាគចក្រចំនួន ៣៦គ្រឿង ក្រោមកិច្ចការពាររបស់ទាហានជើងទឹកអាមេរិកចំនួន២៥០នាក់ ។

+ តើថ្ងៃទី១៤ មេសា ១៩៧៥ មានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីកើតឡើង?

- ថ្ងៃទី១៤ មេសា ១៩៧៥ កងកម្លាំងស្នេហាជាតិមាតុភូមិ បានដណ្តើមយកអាកាសយានដ្ឋានពោធិ៍ចិនតុង ។

+ តើពួកខ្មែរក្រហមបានរំដោះក្រុងភ្នំពេញ និងទីរួមខេត្តដទៃទៀតនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?

ពួកខ្មែរក្រហមបានរំដោះក្រុងភ្នំពេញ និងទីរួមខេត្ត ដទៃទៀតនៅថ្ងៃទី ១៧  ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ វេលាម៉ោង៩:៣០នាទី ។

៤. ផលវិបាកនៃសង្រ្គាម

+តើសង្រ្គាមផ្តល់គុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ?

ចំ. សង្រ្គាមផ្តល់គុណវិបត្តិដូចជា ៖

·         ·       ប្រជាជនកម្ពុជាជាង១លាននាក់

·         ·    បាត់បង់ជីវិត អ្នករបួស ក្មេងកំព្រា

·         ·    បន្សល់ជនពិការ និងព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ

·         ·    ក្នុងប្រទេសរោងចក្រឧស្សាហកម្ម ៤/៥ បានត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញ

·         ·    ចម្ការកៅស៊ូ ២/៣ ត្រូវបាត់បង់

·         ·    ផ្លូវថ្នល់និងផ្លូវដែក ៧០-៨០% ត្រូវខូចខាត

·         ·    ហើយកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មទាំងទឹកសាប និង ទឹកប្រៃទទួលការខូចខាតជាទម្ងន់ ។

+ តើប្រទេសជាតិទាំងមូលជួបប្រទះបញ្ហាអ្វីខ្លះ?

·         ·     ប្រទេសជាតិទាំងមូលជួបប្រទះបញ្ហាច្របូកច្របល់

·         ·     ខ្វះសណ្តាប់ធ្នាប់ អថិរភាពនយោបាយ អនាធិបតេយ្យកើតមានស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង

·         ·      កូនទាហានបាត់បង់វិន័យ នាយទាហានរត់ចេញពីជួរកងទ័ព ហើយចុះចូលជាមួយកងកម្លាំងនៃអ្នកស្នេហាជាតិ ។

+ ហេតុអ្វីបានជារបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរត្រូវទទួលបរាជ័យ ឬដួលរលំ?

v           បានជារបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរត្រូវទទួលបរាជ័យពីព្រោះ ៖

·         ប្រជាជនក្នុងតំបន់រំដោះនឿយណាយនឹងរបបសាធារណរដ្ឋ ដែលប្រកបដោយអំពើពុករលួយនិងពោរពេញដោយភាពអាប់អួរ

·         ពួកខ្មែរក្រហមដាក់មីនគ្រប់ច្រកតាមផ្លូវទឹកមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីកាត់ផ្តាច់ការដឹកជញ្ជូនអង្ករ និងគ្រាប់រំសេវ

·         ជំនួយពីអាមេរិកត្រូវកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុងដោយពួកខ្មែរក្រហមបានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងភ្នំពេញ